⏱️ زمان مطالعه: 8 دقیقه
برگزاری سمینار تخصصی آموزش نخ و سوزن بخیه
آموزش نخ و سوزن بخیه در تاریخ ۱۱ آبانماه ۱۴۰۴، در بیمارستان گلستان اهواز بهعنوان یکی از قطبهای آموزشی و درمانی جنوب کشور. این سمینار به ابتکار گروه علمی شرکت نخ جراحان طب سینا برگزار گردید و جمعی از جراحان، رزیدنتها، پرستاران اتاق عمل و دانشجویان علوم پزشکی در آن حضور یافتند.
هدف از برگزاری این برنامه، بهروزرسانی دانش تخصصی و افزایش مهارت عملی نیروهای درمانی در حوزه انتخاب و استفاده از نخها و سوزنهای جراحی متناسب با نوع بافت و شرایط بالینی بیماران بود؛ موضوعی که در ارتقای کیفیت اعمال جراحی، پیشگیری از عوارض بافتی و تسریع روند ترمیم زخم نقشی حیاتی ایفا میکند.
ساختار کلی سمینار آموزش نخ و سوزن بخیه
سمینار با تمرکز بر محورهای آموزشی، پژوهشی و مهارتی طراحی شد و در سه بخش مجزا اما مرتبط با یکدیگر برگزار گردید. هر بخش با هدف انتقال دانش کاربردی و ایجاد درک عمیقتر از اصول علمی انتخاب و استفاده از ابزارهای بخیه تدوین شده بود.
بخش نخست: مبانی علمی و فنی نخهای جراحی
در این بخش، کارشناسان علمی شرکت نخ جراحان طب سینا به تشریح ویژگیهای فنی نخهای جراحی از منظر ساختار فیزیکی، ترکیب شیمیایی، عملکرد زیستی و رفتار بافتی پرداختند.
شرکتکنندگان با دستهبندیهای مختلف نخهای جراحی آشنا شدند؛ از جمله نخهای قابل جذب و غیرقابل جذب، طبیعی و مصنوعی، تکلایه (monofilament) و چندلایه (braided). در ادامه، جزئیات عملکرد نخهای مدرن زیستسازگار نظیر پلیدیاکسانون (PDO)، پلیگلیکولیک اسید (PGA)، و پلیگلاکتین (Vicryl) و همچنین نحوه جذب تدریجی آنها در بافتهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت.
یکی از محورهای مهم این بخش، تطبیق خصوصیات نخ بخیه با نوع بافت هدف و شرایط فیزیولوژیک بیمار بود. مدرسان توضیح دادند که انتخاب صحیح نخ جراحی میتواند بهطور مستقیم بر استحکام زخم، میزان التهاب، احتمال عفونت و زیبایی محل ترمیم تأثیر بگذارد. همچنین تازهترین یافتههای پژوهشی در زمینه نخهای پوششدار ضدباکتری و نخهای دارای خواص زیستفعال که موجب کاهش پاسخ التهابی و تسریع بازسازی بافت میشوند، معرفی گردید.
بخش دوم: بررسی تخصصی سوزنهای بخیه و اصول انتخاب آنها
بخش دوم سمینار به معرفی جامع انواع سوزنهای جراحی اختصاص داشت. این بخش با نمایش مجموعهای از سوزنهای تخصصی در ابعاد و اشکال مختلف آغاز شد. کارشناسان حاضر، ساختار هندسی سوزنها را از منظر نوع نوک، شعاع انحنا، قطر، جنس و نحوه اتصال به نخ مورد تحلیل قرار دادند.
سوزنهای cutting، reverse-cutting، taper-point، blunt و spatula از نظر عملکرد در انواع بافتها شامل پوست، فاشیا، عروق، بافتهای احشایی و عضلانی مورد بررسی تطبیقی قرار گرفتند. شرکتکنندگان با تفاوتهای ظریف میان انواع سوزن در مقاومت برشی، سهولت عبور از بافت و حداقل آسیب بافتی آشنا شدند.
در این بخش همچنین، اصول ارگونومی در کار با سوزن، زاویه ورود به بافت، نحوه کنترل عمق نفوذ و میزان کشش نخ در گرهزنی بهصورت عملی تشریح شد. مدرسان تاکید کردند که تطابق دقیق میان سوزن و نخ، نهتنها از پارگی بافت و خونریزی جلوگیری میکند، بلکه موجب افزایش دقت جراح در محیط عمل نیز میشود.
بخش سوم: کارگاه عملی بخیهزنی
در بخش پایانی سمینارآموزش نخ و سوزن بخیه، کارگاه عملی بخیهزنی برگزار شد. در این کارگاه، هر شرکتکننده با استفاده از مدلهای آموزشی شبیهسازی شده و ابزارهای استاندارد، انواع تکنیکهای بخیه را تمرین کرد.
روشهای بخیه منقطع ساده، بخیه پیوسته، بخیه متقاطع، بخیه زیرجلدی، بخیه مداوم و بخیه عمقی بهصورت گامبهگام آموزش داده شد. اساتید حاضر، ضمن نمایش زنده نحوه انجام هر روش، به اصلاح حرکات دست، تنظیم کشش نخ و رعایت فاصله استاندارد میان بخیهها پرداختند.
تمرکز کارگاه بر آموزش عملی صحیحترین روشهای گرهزنی، نحوه نگهداری ابزار و ارزیابی ظرافت بخیهها بود. محیط کارگاه بهگونهای طراحی شده بود که شرکتکنندگان بتوانند بهصورت تعاملی پرسشهای خود را مطرح کرده و از راهنماییهای مستقیم اساتید بهرهمند شوند.
ارزیابی نهایی شرکتکنندگان نشان داد که حضور در این کارگاه موجب بهبود محسوس در سرعت، دقت و هماهنگی حرکات دست در فرآیند بخیهزنی شده است.
بخش علمی و پژوهشی
در ادامه برنامه، بخش علمی و پژوهشی سمینار آموزش نخ و سوزن بخیه برگزار شد که به بررسی روندهای نوین و یافتههای علمی در زمینه طراحی و تولید نخهای جراحی اختصاص داشت. این بخش با محوریت مباحث میانرشتهای در حوزههای مهندسی بافت، علم مواد زیستی و فناوریهای پزشکی پیشرفته تدوین شده بود.
نخهای جراحی مدرن بر پایه پلیمرهای زیستتخریبپذیر طراحی میشوند که ضمن حفظ استحکام مکانیکی، بهتدریج در بدن تجزیه و جذب میشوند. پژوهشهای جدید در زمینه پلیمریزاسیون کنترلشده و مهندسی سطح نخها نشان میدهد که اصلاح ساختار سطحی میتواند میزان اصطکاک نخ را کاهش داده و باعث عبور نرمتر از بافت شود. این ویژگی، ضمن کاهش آسیب میکروسکوپی به سلولها، واکنش التهابی پس از جراحی را به حداقل میرساند.
همچنین، پوششهای ضدباکتریایی و ضدالتهابی که با فناوری نانو اعمال میشوند، نقشی کلیدی در جلوگیری از آلودگیهای بافتی و عفونتهای موضعی دارند. این نوع پوششها، آزادسازی تدریجی ترکیبات ضد میکروبی را در محیط زخم فراهم کرده و به تسریع فرایند ترمیم کمک میکنند.
از دیگر محورهای مورد بحث، بررسی رفتار مکانیکی نخها تحت فشارهای دینامیک بافتی بود. آزمایشهای بیومکانیکی نشان دادهاند که توزیع متعادل نیرو در گره بخیه و انتخاب قطر مناسب نخ میتواند از بروز پارگی یا نکروز جلوگیری کند. در این راستا، تحلیلهای عددی مبتنی بر مدلسازی سهبعدی بافت بهعنوان ابزاری برای طراحی نخهای جدید معرفی شد.
موضوع دیگر، بررسی سوزنهای جراحی با آلیاژهای نوین بود. بهکارگیری آلیاژهای حافظهدار مانند نیتینول باعث افزایش مقاومت در برابر تغییر شکل و بهبود پایداری زاویه سوزن در حین جراحی شده است. در برخی نمونهها، این سوزنها پس از تغییر زاویه در بافت، بهصورت خودکار به شکل اولیه بازمیگردند که موجب کاهش آسیب به بافتهای اطراف میشود.
در بخش دیگری از این قسمت، به تحلیل دادههای پژوهشی در زمینه دوام گرهها و مقاومت کششی نخهای قابل جذب در محیطهای مرطوب بافتی پرداخته شد. نتایج آزمایشهای آزمایشگاهی نشان دادهاند که ترکیب شیمیایی و میزان تبلور پلیمر تأثیر مستقیم بر پایداری گره و مدتزمان جذب دارد.
در جمعبندی این بخش، تأکید شد که تلفیق دانش مهندسی مواد، زیستفناوری و علوم بالینی، افقهای جدیدی در تولید نخهای جراحی هوشمند ایجاد کرده است. این رویکردها، نهتنها به بهبود نتایج بالینی و کاهش هزینههای درمانی منجر میشوند، بلکه گامی مؤثر در جهت خودکفایی علمی و فناورانه کشور در حوزه تجهیزات جراحی محسوب میگردند.
نقش بیمارستان گلستان اهواز در توسعه آموزشهای تخصصی
بیمارستان گلستان اهواز به عنوان یکی از مراکز درمانی، آموزشی و پژوهشی برجسته کشور، بستر مناسبی برای برگزاری رویدادهای علمی و آموزشی فراهم کرده است. این بیمارستان که در منطقه گلستان شهر اهواز واقع شده، از مراکز اصلی دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور محسوب میشود و از زمان تأسیس خود در سال ۱۳۴۹ تاکنون نقش مهمی در تربیت نیروی انسانی متخصص و ارائه خدمات درمانی ایفا کرده است.
این مرکز با بیش از ۷۱۸ تخت فعال، ۳۸ بخش بستری و ۲۰ بخش پاراکلینیکی، بهعنوان یکی از بیمارستانهای مرجع جنوب و جنوب غرب کشور شناخته میشود. بخشهای تخصصی نظیر جراحی قلب و عروق، پیوند کلیه، پزشکی هستهای، نرولوژی، پرتودرمانی و مراقبتهای ویژه، از جمله واحدهای پیشرفته این بیمارستان هستند که زمینهساز توسعه فعالیتهای آموزشی و تحقیقاتی در سطح کشور بودهاند.
برگزاری سمینارهایی از این دست در بیمارستان گلستان، نشانگر نقش فعال این مرکز در ترویج آموزشهای تخصصی و بهروز در میان کادر درمانی است. ایجاد پیوند میان آموزش نظری، تمرین عملی و پژوهشهای علمی، الگویی موثر برای ارتقای کیفیت خدمات سلامت و گسترش مرزهای دانش پزشکی در کشور محسوب میشود.
جمعبندی
سمینار آموزش نخ و سوزن بخیه در بیمارستان گلستان اهواز، رویدادی هدفمند و علمی بود که با نگاهی جامع به جنبههای نظری، عملی و پژوهشی برگزار شد. این برنامه ضمن ارتقای سطح دانش و مهارت شرکتکنندگان، بستری فراهم کرد تا دستاوردهای نوین علمی در زمینه ابزارهای جراحی مورد بررسی و تبادل قرار گیرد.
تجربه حاصل از برگزاری سمینار آموزش نخ و سوزن بخیه نشان داد که همکاری میان صنعت و حوزه درمان میتواند به پیشرفت فناوریهای بومی، بهبود کیفیت خدمات درمانی و افزایش ایمنی بیماران منجر شود. چنین رویدادهایی، بهعنوان حلقهای میان آموزش دانشگاهی و نیازهای واقعی بالینی، نقش بسزایی در توسعه پایدار نظام سلامت کشور ایفا میکنند.
- نخ جراحان طب سینا، تار علم در بافت درمان
