⏱️ زمان مطالعه: 7 دقیقه
سر جی سل یک ماده هموستاتیک قابل جذب است که با تماس با خون، خونریزی را سریعا کنترل کرده و نیازی به برداشت ندارد. از آن در جراحیهای عمومی، مغز و اعصاب، قلب و زنان برای کنترل خونریزیهای موضعی استفاده میشود.
سر جی سل (Surgicel)
سر جی سل یک ماده هموستاتیک (قطع خونریزی، Hemostatic) قابل جذب است که برای کنترل خونریزی موضعی در حین جراحی استفاده میشود. این محصول از سلولز گیاهی احیا شده (oxidized regenerated cellulose) ساخته شده و به شکل پارچهای نرم و انعطافپذیر عرضه میشود.
زمانی که با خون تماس پیدا میکند و با تحریک فرآیند لخته شدن، به توقف سریع خونریزی کمک میکند. این ماده پس از اعمال در محل خونریزی، بهتدریج توسط بدن جذب میشود و نیازی به برداشت آن وجود ندارد. علاوه بر این قابلیت، به دلیل ویژگیهای خاص شیمیایی، میتواند به کاهش خطر عفونت نیز کمک کند.
سر جی سل در انواع جراحیها برای تسهیل فرآیند هموستاز (فرآیند پیشگیری از هدر رفتن خون از عروق سالم و توقف خونریزی از عروق صدمه دیدهاست، Hemostasis) استفاده میشود.
خونریزی در جراحی
وجود خونریزی در طول عمل جراحی یکی از چالشهای مهم برای تیم جراحی است که میتواند ایمنی بیمار را بهطور جدی تهدید کند. خونریزی فعال باعث کاهش دید جراح در ناحیه عمل شده و دقت در انجام اقدامات حساس را کاهش میدهد.
همچنین از دست رفتن حجم زیادی از خون ممکن است منجر به افت فشار خون و اختلال در اکسیژنرسانی به اندامها شود. در چنین شرایطی، بیمار ممکن است نیاز به تزریق خون پیدا کند که خود میتواند با خطراتی مانند واکنشهای ایمنی، انتقال بیماریهای خونی و افزایش طول مدت بستری همراه باشد.
علاوه بر این، خونریزی کنترلنشده میتواند باعث طولانیتر شدن زمان جراحی شده و خطر عفونت، لخته شدن خون و بروز عوارض ناشی از بیهوشی را افزایش دهد. باقی ماندن خون در محل جراحی ممکن است به تشکیل هماتوم (تجمع غیرطبیعی خون در خارج از رگهای خونی است، Hematoma)، افزایش التهاب و تاخیر در ترمیم بافتی منجر شود. از سوی دیگر، این مسئله میتواند هزینههای درمان را نیز افزایش دهد. بنابراین، کنترل موثر خونریزی یکی از ارکان اصلی موفقیت در هر عمل جراحی به شمار میرود.
کاربرد سر جی سل
زمانی که سر جی سل (Surgicel) با خون تماس پیدا میکند، آن را جذب کرده و بهتدریج متورم شده و به حالت ژلاتینی درمیآید. با اعمال فشار کوتاهمدت، این ماده به سطح زخم میچسبد و بهطور موثری انتهای مویرگهای وریدی (نوعی رگهای خونی بسیار کوچک هستند که خون را از بافتها به سیاهرگها هدایت میکنند، venous capillaries) را مسدود میکند که نتیجه آن ایجاد یک اثر هموستاتیک مکانیکی است. همزمان، آبشار انعقادی (coagulation cascade) در بدن فعال شده و به توقف خونریزی کمک میکند. این فرآیند معمولا باعث کنترل خونریزی ظرف حدود دو دقیقه میشود.
"آبشار انعقادی: یک فرآیند فیزیولوژیکی بسیار پیچیده گام به گام است که در داخل بدن هنگام آسیب دیدن رگ خونی رخ میدهد. چندین پروتئین خاص که بهعنوان فاکتورهای انعقادی شناخته میشوند، یکی پس از دیگری بهصورت آبشارگونهای در ناحیه آسیب پدیدار میشوند."
این ماده جذبی طی ۷ تا ۱۴ روز پس از کاربرد، بدون نیاز به برداشت، توسط بدن تجزیه میگردد. این ویژگی آن را به گزینهای ایمن و موثر در جراحیها تبدیل کرده است، بهویژه در شرایطی که استفاده از دیگر روشهای معمول کنترل خونریزی امکانپذیر یا موثر نیست.
از سر جی سل بهعنوان ابزاری کمکی برای کنترل خونریزیهای مویرگی، وریدی، و حتی شریانی کوچک در جراحیهای مختلف استفاده میشود. جذبپذیری بالا، زیست سازگاری مطلوب و اثر هموستاتیک سریع آن، موجب تسهیل روند جراحی و ارتقای ایمنی بیمار میشود.
نقش سر جی سل در جراحی
در ادامه برای هر یک از حوزههای جراحی که سرجیسل در آن کاربرد دارد، اطلاعاتی ارائه شده است:
جراحی عمومی
در جراحیهای عمومی مانند برداشتن تودههای شکمی، جراحیهای کبد، طحال یا روده، سرجی سل بهعنوان ابزار کنترل خونریزی موضعی مورد استفاده قرار میگیرد. هنگام برش بافتهایی با خونرسانی بالا که احتمال خونریزی مویرگی یا وریدی وجود دارد، سرجیسل بهسرعت با خون تماس یافته و با ایجاد حالت ژلمانند، خونریزی را کنترل میکند. این ویژگی موجب کاهش نیاز به بخیههای متعدد یا نیاز به سوزاندن رگ و تسهیل جراحی میشود.
جراحی مغز و اعصاب
در جراحیهای حساس مغز و ستون فقرات که کنترل دقیق و ملایم خونریزی حیاتی است، سرجیسل به دلیل خاصیت جذبپذیری بالا و ایجاد حداقل واکنش التهابی بسیار مفید است. این ماده در نواحی باریک و حساس بهآسانی جاگذاری شده و بدون فشار بیش از حد، خونریزی را بند میآورد، بدون اینکه به بافت عصبی اطراف آسیب وارد کند. همچنین نیازی به برداشت آن پس از جراحی وجود ندارد.
جراحی قلب و عروق
در اعمال جراحی قلب، آئورت و عروق بزرگ یا کوچک، کنترل خونریزی از اهمیت ویژهای برخوردار است. سرجیسل در کنترل خونریزیهای ناحیه آناستوموز (محل اتصال عروق، Circulatory anastomosis) یا نشتهای خفیف خون از دیواره عروق نقش مهمی ایفا میکند. از آنجا که استفاده از سوزن یا کوتر در این نواحی میتواند خطرناک باشد، سرجیسل بهعنوان گزینهای ایمن، خونریزی را بدون وارد آوردن فشار مستقیم کنترل میکند.
جراحی گوش، حلق و بینی و سر و گردن
در این جراحیها، کنترل دقیق خونریزی بهویژه در نواحی با دسترسی محدود و ساختارهای حساس (مانند حنجره، سینوسها یا غدد بزاقی) اهمیت بالایی دارد. سرجیسل بهراحتی در فضاهای کوچک قرار گرفته، با خون تماس مییابد و بدون نیاز به برداشت، جذب میشود. این ماده به کاهش زمان عمل و کاهش خطر عفونت یا عوارض پس از عمل کمک میکند.
جراحی زنان و زایمان
در جراحیهای لگنی مانند میومکتومی (Myomectomy)، سزارین، استفاده از سرجیسل به کنترل موثر خونریزیهای ناشی از برش رحم، تخمدان یا بافتهای مجاور کمک میکند. این ماده در فضاهای عمقی لگن بهآسانی جاگذاری شده و بدون نیاز به برداشتن، جذب میشود، که در نتیجه روند جراحی را سریعتر و ایمنتر میسازد.
* میومکتومی: برداشتن فیبروم رحم (رشد بیش از اندازه بافت رحم در زنان، Uterine fibroids)
جراحی لاپاراسکوپیک و میکروسکوپیک
* دو روش جراحی هستند که هر دو به منظور انجام جراحی با حداقل تهاجم و برشهای کوچک به کار میروند، اما تفاوتهایی در تجهیزات و کاربردها دارند.
در این نوع جراحیها که از برشهای کوچک و ابزارهای ظریف استفاده میشود، فضای کاری بسیار محدود است. سرجیسل به دلیل اندازه کوچک و انعطافپذیری بالا، بهراحتی از طریق پورت لاپاراسکوپی وارد بدن شده و در محل خونریزی قرار میگیرد. این ویژگی باعث افزایش دقت جراح و کاهش عوارض ناشی از خونریزی در جراحیهای کمتهاجمی میشود.
شرکت نخ جراحان طب سینا یکی از شرکتهای پیشرو در زمینه تامین و تولید تجهیزات جراحی و مواد هموستاتیک در ایران است. این شرکت بهعنوان واردکننده و تولیدکننده انواع مواد کنترلکننده خونریزی از جمله سرجیسل در انواع مختلف نقش مهمی در ارتقا ایمنی و کیفیت اعمال جراحی ایفا میکند.
