⏱️ زمان مطالعه: 7 دقیقه
همه چیز درباره نخهای بخیه جراحی بلفاروپلاستی
افتادگی پلک و درمان آن(جراحی بلفاروپلاستی)
جراحی بلفاروپلاستی یا همان لیفت پلک، رایجترین روش برای اصلاح افتادگی، پف و چینوچروک در پلکهای بالا و پایین است.
افتادگی پلک، یا همان پتوز، زمانی رخ میدهد که پلک بالا بیش از حد پایین افتاده و ممکن است حتی دید را مسدود کند. این مشکل میتواند از بدو تولد وجود داشته باشد، یا بعدها به دلیل عواملی مانند بالا رفتن سن، وارد شدن ضربه، یا تکانهای چشم در جراحیهای قبلی ظاهر شود. گاهی نیز بیماریهایی مانند دیابت یا مشکلات عصبی، یا حتی تودههای کوچک و تورم کنار چشم باعث افتادگی میشوند.
این وضعیت ممکن است احساس خستگی در چشمها ایجاد کند و برای دیدن لازم باشد سر را بیشتر بالا ببریم. در کودکان، اگر درمان نشود، ممکن است باعث رشد نکردن صحیح بینایی یا اصطلاحا آمبلیوپی(تنبلی چشم یا Amblyopia) شود.
عمل بلفاروپلاستی، معروف به جراحی زیبایی پلک یا لیفت پلک، یکی از شیوههای رایج برای اصلاح افتادگی، پف و چینوچروک در پلکهای بالا و پایین است. در مواردی که افتادگی پلک باعث کاهش میدان دید میشود، این جراحی جنبهی درمانی نیز دارد. در بلفاروپلاستی پلک بالا، برشی در چین طبیعی پلک زده میشود تا پوست، چربی و گاهی عضلههای اضافی برداشته شود، در حالی که در پلک پایین، معمولا چربی اضافه از طریق برش داخل پلک یا خط مژه حذف میگردد.
این عمل اغلب بهصورت سرپایی با بیحسی موضعی یا گاهی بیهوشی خفیف انجام میشود و معمولا در مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه تکمیل میشود. دوره نقاهت اولیه کوتاهمدت بوده و تورم یا کبودی طی ۱۰ تا ۱۴ روز فروکش میکند. بیماران معمولا پس از یک تا دو هفته میتوانند به زندگی روزمره یا کار بازگردند، با این حال دوره بهبودی کامل ممکن است چند ماه طول بکشد.
عوارض احتمالی این جراحی شامل مواردی مانند خونریزی، عفونت، خشکی یا تحریک چشم، مشکلات در بستن پلک (مثل لگوفتالموس خوابیدن با چشم باز در بزرگسالان nocturnal lagophthalmos)، تغییر رنگ پوست، بیحسی ناحیهای، تاری دید موقت و در موارد نادر آسیب ساختاری به چشم یا نیاز به جراحی ترمیمی است. بهطور کلی، بلفاروپلاستی عملی ایمن بهشمار میآید و در صورت انتخاب جراح ماهر، عوارض جدی بسیار نادر هستند.
جراحیهای چشمی
در جراحیهای چشمی، انتخاب دقیق و آگاهانه نخ و سوزن جراحی از اهمیت ویژهای برخوردار است. چشم بهعنوان یکی از حساسترین اعضای بدن، نیازمند دقت و ظرافت بالا در جراحی است. استفاده از نخهای جراحی با ویژگیهای خاص و سوزنهای مناسب برای این جراحیها ضروری است.
نخهای جراحی چشم بهطور کلی به دو دسته غیرجذبی و جذبی تقسیم میشوند. نخهای غیرجذبی مانند نایلون و پروپیلن، بهدلیل واکنش بافتی کم و استحکام بالا، برای بستن لایههای سطحی مانند پوست پلک استفاده میشوند. سوزنهای جراحی برای بستن پوست ریورس کات هستند که بتوانند بافت متراکم پوست را راحتتر برش دهند ولی در جراحی بلفاروپلاستی سوزنهای راند هم گزینه بسیار مناسبی هستند چون پوست پلک ظریف و نازک است و سوزن های راند به راحتی عبور میکنند.
البته در فضای داخلی کره چشم که حساس و لایه لایه است از سوزنهای اسپاچولا (Spatulated)، برای جداسازی دقیق لایههای بافتی در جراحیهای میکروسکوپی چشم استفاده میشود. این نوع سوزن به جراح امکان میدهد تا با دقت بالا به بافتهای ظریف دسترسی پیدا کند.
نخ بخیه در جراحی بلفاروپلاستی
در جراحی بلفاروپلاستی، استفاده از نخ بخیه بهمنظور بسته شدن دقیق برشها بسیار متداول است و نوع آن بستگی به ناحیه عمل (پلک بالا یا پایین)، تکنیک بهکار رفته (برش پوستی یا داخلی) و همچنین ترجیح جراح دارد.
برای پلک بالا معمولا از نخهای ظریف غیرجذبی مانند نایلون یا پلیپروپیلن در اندازههای 0-6 یا 0-7 استفاده میشود. این نخها با واکنش بافتی کم، بخیههای تمیزی فراهم میکنند و پس از حدود ۵ تا ۷ روز برای جلوگیری از ایجاد رد بخیه(آثار بخیه) برداشته میشوند. در روش بلفاروپلاستی پلک پایین، در صورت استفاده از برش داخلی، اصولا نیازی به بخیه سطحی نیست و تنها جهت تثبیت چربی یا بافت از نخهای زود جذب(رپید Rapid) استفاده میشود که جذب آنها طی ۱ تا ۳ هفته انجام میشود.
اگر برش پوستی انجام شود، مشابه پلک بالا، از نخ غیرجذبی یا جذبی ظریف استفاده میگردد و در صورت غیرجذبی، پس از ۵ تا ۷ روز نخها کشیده میشوند. نخهای جذبی هم مزیت جذب خودکار را دارند ولی ممکن است التهابات خفیف موضعی یا آثار جزئی از خود بجا بگذارند، در حالی که نخهای غیرجذبی با کنترل دقیقتر زمان برداشته میشوند و احتمال نشانگذاری کمتر دارند.
انواع نخهای مورد استفاده در جراحی بلفاروپلاستی
همانطور که ذکر شد در جراحی بلفاروپلاستی، انتخاب نوع نخ بخیه بر اساس ناحیه جراحی (پلک بالا یا پایین)، تکنیک مورد استفاده (برش پوستی یا داخلی) و ویژگیهای فردی بیمار انجام میشود. نخهای بخیه بهطور کلی به دو دستهی قابل جذب (absorbable) و غیرقابل جذب (non-absorbable) تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
نخهای غیرقابل جذب (Non-absorbable Sutures)
این نخها در بدن باقی میمانند و معمولا پس از 10 روز کشیده میشوند. از جمله نخهای رایج غیرقابل جذب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نخ بخیه نایلون از پلیآمید ساخته شده و بهصورت تکرشتهای (منوفیلامنت) تولید میشود. این نخ دارای استحکام کششی بالا، سطح صاف و واکنش بافتی کم است. ویژگیهای فوق باعث میشود که نایلون برای بستن پوست پلک بالا و پایین در بلفاروپلاستی مناسب باشد. با این حال، بهدلیل حافظه بالای مواد، گرهزنی آن ممکن است دشوار باشد.
نخ بخیه پرولن از پلیپروپیلن ساخته شده و بهصورت تکرشتهای تولید میشود. این نخ با واکنش بافتی بسیار کم و دوام بالا برای بستن پوست پلک بالا و در مواردی که نیاز به استحکام بیشتر است، کاربرد دارد. پرولن بهدلیل ویژگیهای خود، در جراحیهای حساس مانند جراحیهای قلب و عروق نیز مورد استفاده قرار میگیرد. نخ های پرولن استحکام کششی خود را از دست نمیدهند به همین دلیل نسبت به نخ نایلون گزینه ی مناسبتری هستند.
نخ بخیه ابریشم از الیاف طبیعی ساخته شده و بهصورت بافتهشده است. این نخ بهدلیل ویژگیهایی مانند انعطافپذیری و گرهزنی آسان، در فیکس کردن موقت پلک برای ارزیابی تقارن و دید بهتر جراح استفاده می شود و در انتهای عمل خارج می شود. با این حال، بهدلیل واکنش بافتی بیشتر، کمتر در جراحیهای زیبایی پلک استفاده میشود.
نخهای قابل جذب (Absorbable Sutures)
در جراحیهای بلفاروپلاستی، انتخاب نوع نخ بخیه برای لایههای داخلی با توجه به ویژگیهای جذب و واکنش بافتی آنها اهمیت زیادی دارد. در این راستا، نخ جذبی رایج برای این نواحی عبارتند از:
نخ پلیگلیکولیک اسید زود جذب (Vicryl Rapid) و یا نخ پلی گلاکتین 910 رپید یک نخ جذبی مصنوعی و بافتهشده است. این نخ در لایههای عمیقتر و در مواردی که نیاز به جذب سریعتر است، کاربرد دارد. ویکریل رپید بین 7 الی 10 روز حمایت بافتی دارد و برای نواحی با ترمیم سریع تا متوسط مناسب است. این نخ بهدلیل ویژگیهای زود جذب خود، در جراحی بلفاروپلاستی برای لایه داخلی پلک مناسب هستند.
انتخاب صحیح نخ و سوزن در جراحیهای چشم تاثیر مستقیمی بر نتایج جراحی دارد. استفاده از نخهای مناسب با ویژگیهای خاص و سوزنهای طراحیشده برای بافتهای چشمی، به جراح این امکان را میدهد که با دقت بالا عمل کرده و از آسیب به بافتهای حساس جلوگیری کند. این انتخابها همچنین به کاهش زمان جراحی، تسریع روند بهبودی و کاهش خطر عفونت کمک میکنند.
شرکت نخ جراحان طب سینا است که با برند NTS نخهای جراحی تولید میکند. این شرکت همچنین نماینده انحصاری واردات و توزیع نخهای جراحی برند SMI بلژیک است و سعی در ارائه سبد کاملی از محصولات مورد نیاز در تمام جراحیهای چشم دارد.
