نخ بخیه
نخ بخیه یکی از مهمترین ابزارهای جراحی برای بستن زخمها، بریدگیها یا محل برشهای جراحی است و نقش حیاتی در فرآیند ترمیم بافت دارد. این نخها با هدف کنار هم نگه داشتن لبههای بافت تا زمان بازسازی طبیعی آن طراحی شدهاند و از جدا شدن، خونریزی یا عفونت جلوگیری میکنند. بستگی به نوع بافت، محل جراحی و شرایط بیمار، نخ بخیه ممکن است قابل جذب (که پس از مدتی در بدن، بدون دخالت خارجی حذف میشود) یا غیرقابل جذب (که نیاز به کشیدن دارند) باشد.
کاربرد نخ جراحی تنها به جراحیهای عمومی محدود نمیشود، بلکه در حوزههایی مانند جراحی زیبایی، چشمپزشکی، قلب و عروق، زنان و زایمان، ارتوپدی و دندانپزشکی نیز نقش کلیدی دارد. انتخاب نوع، ضخامت، انعطافپذیری و واکنش بافتی نخ، تأثیر مستقیمی بر سرعت بهبود، احتمال بروز التهاب، و رضایت نهایی بیمار دارد.
انواع نخ بخیه جذبی
نخهای قابل جذب (Absorbable Sutures)
نخ بخیه جذبی بهگونهای طراحی شدهاند که پس از مدتی در بدن تجزیه و جذب میشوند، بنابراین نیازی به کشیدن ندارند. معمولا از مواد طبیعی (مانند پروتئینهای حیوانی) یا پلیمرهای مصنوعی (synthetic) زیستتخریبپذیر ساخته میشوند. فرآیند جذب ممکن است از طریق آنزیمهای طبیعی بدن یا واکنشهای شیمیایی مانند هیدرولیز (نفوذ آب به ساختار پلیمر و جدا کردن اجزای سازنده) انجام شود.
Polyglactine 910 (ویکریل 910)
Polyglactine 910 و یا ویکریل 910 یک نخ جراحی جذبی چندرشتهای است که از کوپلیمر Polyglactine 910 ساخته شده و ترکیبی از ۹۰٪ گلیکولید (Glycolide) و ۱۰٪ لاکتید (L-lactide) میباشد.
این نخ حدود ۳۰ روز حمایت بافتی و بهطور کامل در مدت ۵۶ تا ۷۰ روز از طریق فرآیند هیدرولیز (تجزیه توسط مایعات بدن) جذب میشود. پلی گلاکتین 910 بهعنوان پرکاربردترین نخ جذبی در جراحیهای عمومی، چشم، زنان و بافتهای نرم شناخته میشود و جایگزین مناسبی برای نخهای سنتی محسوب میگردد.
Polyglycolic Acid Rapid (ویکریل رپید)
یک نخ جراحی جذبی چندرشتهای است که از پلی گلایکولیک اسید (Polyglycolic Acid) با فناوری پیشرفته زود جذب ساخته شده و پوشش آن پلی کپرولاکتون (Polycaprolactone) و کلسیم استئارات (Calcium stearate) (کمتر از ۱٪) میباشد.
این نخ با ارائه حدود ۱۰ روز حمایت از زخم، بهسرعت و طی 42 روز بهطور کامل از طریق فرآیند هیدرولیز جذب میشود و حدود ۸۵٪ استحکام کششی خود را تا ۷ روز حفظ میکند. پلی گلایکولیک اسید رپید برای جراحیهای سطحی مانند ترمیم پوست، جراحی پلاستیک، زنان و زایمان و اطفال ایدهآل است و بهدلیل حداقل واکنش بافتی، گزینهای مناسب برای بخیههای سریعالجذب محسوب میشود.
پلی دیاکسانون (Polydioxanone)
یک نخ جراحی تکرشتهای (Monofilament) است که از پلی دیاکسانون (یک پلیاستر مصنوعی مشتقشده از پی-دیاکسانون (P-dioxanone)) ساخته شده است.
این نخ با ارائه حدود ۶۰ روز حمایت از زخم، بهطور کامل در مدت ۱۸۰ روز از طریق فرآیند هیدرولیز جذب میشود و حدود ۵۰٪ استحکام کششی خود را تا ۴۲ روز حفظ میکند. PDS بهدلیل ساختار تکرشتهای و بدون پوشش، حداقل واکنش بافتی را ایجاد میکند و برای جراحیهای عمومی، دستگاه گوارش، ارتوپدی، زنان و جراحیهای زیبایی ایدهآل است.
Polyglecaprone 25 (مونوکریل)
پلی گلی کاپرون 25 یک نخ جراحی تکرشتهای (Monofilament) سریعالجذب است که از کوپلیمر پلی گلیکاپرون ۲۵ (ترکیبی از ۷۵٪ گلیکولید (Glycolide) و ۲۵٪ کاپرولاکتون (Caprolactone)) ساخته شده است.
این نخ با ارائه حدود ۱۴ روز حمایت بافتی، بهطور کامل طی ۹۰ تا ۱۲۰ روز از طریق فرآیند هیدرولیز جذب میشود. ویژگیهای کلیدی آن شامل ساختار تکرشتهای بدون پوشش، حداقل واکنش بافتی و انعطافپذیری بالا است.پلی گلی کپرون 25 بهویژه برای جراحیهای زیبایی، دستگاه ادراری-تناسلی، زنان و زایمان، و ترمیم پوست ایدهآل است و بهدلیل جذب نسبتا سریع و سازگاری عالی با بافتهای حساس، کاربرد گستردهای دارد.
اهمیت نخهای جذبی
نخهای جذبی از اهمیت ویژهای برخوردار هستند زیرا سبب میشوند روند بهبودی زخم راحتتر و ایمنتر پیش برود، بهخصوص در مواردی که نیازی به کشیدن نخها بعد از عمل نیست. این نخها بهطور طبیعی در بدن حل میشوند و از بروز عفونت یا آسیب به بافتهای حساس جلوگیری میکنند، چرا که نیاز به مراجعه مجدد برای کشیدن نخها را حذف میکنند و از تحریک اضافی زخم جلوگیری میشود.
همچنین در جراحیهای داخلی و بافتهایی که دسترسی به آنها دشوار است، نخهای جذبی بهترین گزینه هستند چون بدون نیاز به جراحی بعدی، وظیفه نگهداری لبههای زخم تا زمان ترمیم کامل را انجام میدهند. به طور خلاصه، نخهای جذبی باعث کاهش استرس بیمار، کاهش خطر عفونت و افزایش راحتی در روند درمان میشوند.
انواع نخ بخیه غیرجذبی
نخهای غیرقابل جذب (Non-Absorbable Sutures)
نخ بخیه غیرجذبی در بدن باقی میمانند و باید پس از بهبودی زخم، توسط پزشک برداشته شوند (مگر در کاربردهای دائمی داخلی). به طور کلی از مواد مصنوعی مقاوم مانند پلیآمید، پلیاستر یا پلیپروپیلن یا در برخی موارد از الیاف طبیعی غیرقابلجذب مانند سیلک ساخته میشوند. این نخها برای پایداری بلندمدت طراحی شدهاند و نسبت به تخریب آنزیمی یا شیمیایی مقاوم هستند.
STEEL (استیل وایر)
یک نخ جراحی تکرشتهای غیرقابل جذب است که از فولاد ضدزنگ (آهن، نیکل و آلیاژ کروم) ساخته شده است. این نخ برای بستن جناغ قفسه سینه و کاربردهای ارتوپدی استفاده میشود و حداقل واکنش بافتی ایجاد میکند.
POLYESTER (پلی استر)
یک نخ جراحی چندرشتهای است که از پلیاتیلن ترفتالات (Polyethylene terephthalate) ساخته شده و با روکش سیلیکونی (Silicone) برای کاهش اصطکاک پوشش داده شده است. این نخ برای جراحیهای قلب و ارتوپدی، بهویژه در تعویض دریچههای قلبی، ایدهآل است و حداقل واکنش بافتی ایجاد میکند.
SILK (سیلک)
یک نخ جراحی چندرشتهای طبیعی است که از پیله کرم ابریشم ساخته شده و با روکش موم یا سیلیکون پوشش داده میشود. این نخ برای بستن عروق استفاده میشود و اگرچه واکنش بافتی متوسطی ایجاد میکند، اما بهتدریج توسط بافتهای همبند احاطه میشود.
NYLON (نایلون)
یک نخ جراحی تکرشتهای غیرقابل جذب است که از پلیآمید 6.6 یا 6.0 (Polyamide 6.0 or 6.6) ساخته شده است. این نخ برای بخیهزنی در اکثر جراحیها استفاده میشود و با حداقل واکنش بافتی، بهتدریج توسط بافت همبند محصور میشود.
POLYPROPYLENE (پلی پروپیلن)
پرولن یک نخ جراحی تکرشتهای است که از پلیمر پروپیلن (Polypropylene) ساخته شده و بدون پوشش عرضه میشود. این نخ بهویژه برای جراحیهای قلب و عروق کاربرد دارد و حداقل واکنش بافتی ایجاد میکند.
اهمیت نخهای غیرجذبی
این نخها اهمیت زیادی دارند زیرا برای بخیههایی که نیاز به پشتیبانی و استحکام طولانیمدت دارند، بهترین گزینه محسوب میشوند. این نخها بهدلیل مقاومت بالایشان در برابر تجزیه و جذب توسط بدن، توانایی حفظ یکپارچگی بافتها در مدت زمان طولانی را دارند، بهویژه در جراحیهایی که ترمیم کند یا نیازمند حمایت دائمی هستند، مانند جراحی پوست، قلب و عروق یا استخوان. همچنین، نخهای غیرجذبی به جراح اجازه میدهند تا کنترل دقیقتری روی کشش و استحکام بخیهها داشته باشند و در صورت نیاز بعد از بهبودی، این نخها قابل برداشتن هستند.
شرکت نخ جراحان طب سینا، بهعنوان واردکننده و توزیعکننده محصولات SMI بلژیک و همچنین تولیدکننده نخهای بخیه با برند NTS، تمامی انواع نخهای بخیه شامل نخهای قابلجذب و غیرقابلجذب که ذکر شد را با کیفیت بالا و مطابق استانداردهای بینالمللی به بازار عرضه میکند.
