⏱️ زمان مطالعه: 7 دقیقه
مقایسه نخ بخیه
مقایسه نخ بخیه طبیعی و مصنوعی نشان میدهد که تفاوت آنها نهتنها در منشاء، بلکه در عملکرد بالینی نیز چشمگیر است. نخهای طبیعی، مانند کاتگوت و سیلک، از منابع حیوانی یا گیاهی تهیه میشوند و معمولا زیستتخریبپذیرند، اما ممکن است موجب واکنشهای بافتی یا التهاب شوند و در برابر کشش دوام کمتری داشته باشند. در مقابل، نخهای مصنوعی از ترکیبات شیمیایی نظیر پلیگلایکولیک اسید، نایلون یا پلیاستر ساخته میشوند و از نظر استحکام، یکنواختی و کنترل سرعت جذب، عملکرد قابلاعتمادتر و پیشبینیپذیرتری دارند. همین ویژگیها سبب شدهاند در جراحیهای دقیق و نیازمند ترمیم طولانیمدت، نخهای مصنوعی برتری محسوسی نسبت به انواع طبیعی داشته باشند.
نخ بخیه چیست
نخ بخیه (Suture thread) یکی از ابزارهای ضروری در پزشکی و جراحی است که برای بستن زخمها یا پیوند بافتها استفاده میشود. این نخها در انواع مختلفی مانند جذبی و غیرجذبی، همچنین در سایزها و مواد مختلف مانند نایلون، پلی استر و ابریشم تولید میشوند. انتخاب نوع نخ بخیه به عوامل متعددی مانند محل زخم، نوع بافت و مدت زمان مورد نیاز برای ترمیم بستگی دارد. امروزه پیشرفتهای فناوری منجر به تولید نخهای بخیه با قابلیتهای بهبودیافته، کاهش التهاب و افزایش کارایی شده است.
مقایسه نخ بخیه از نظر مواد مورد استفاده
نخ بخیه طبیعی
نخ بخیه طبیعی مانند ابریشم و کتگات (Catgut) از منابع گیاهی یا حیوانی تولید میشوند و بهدلیل ماهیت بیولوژیکی خود، واکنشپذیری بافتی بیشتری نسبت به نخهای مصنوعی دارند. نخ ابریشم (سیلک) که از پروتئین پیله کرم ابریشم ساخته میشود، استحکام بالایی دارد و معمولا در جراحیهای پوستی و چشمپزشکی استفاده میشود، اما ممکن است باعث التهاب خفیف شود.
کتگات که از روده گوسفند تهیه میشود، یک نخ جذبی است و در جراحیهای داخلی کاربرد دارد، اما واکنش التهابی قویتری ایجاد میکند. این نخها اگرچه در برخی موارد مفید هستند، اما بهطور کلی نسبت به انواع مصنوعی، زیستسازگاری کمتری دارند.
در برخی کشورها از جمله ایران، استفاده از نخهای کتگات در جراحیهای انسانی به دلیل نگرانیهای احتمالی در مورد انتقال بیماریهای دامی و سایر عوامل عفونی محدود شده است. این نگرانیها ناشی منشا حیوانی این نخها (روده گوسفند یا گاو) است که ممکن است حامل عوامل بیماریزایی باشند که حتی پس از فرآوری نیز کاملا از بین نرفته باشند.
در نتیجه، امروزه کاربرد اصلی کتگات بیشتر در حیطه دامپزشکی است، در حالی که در جراحیهای انسانی، جای خود را به نخهای مصنوعی جذبی با ایمنی بالاتر داده است.
نخ بخیه مصنوعی
نخ بخیه مصنوعی با مهندسی دقیق پلیمرهای سنتزی(ساخته شده به صورت مصنوعی، synthetic) تولید میشوند تا پاسخگوی نیازهای متنوع جراحی باشند. این نخها برخلاف انواع طبیعی، با کنترل دقیق فرآیند تولید، از یکنواختی و کیفیت بالاتری برخوردارند. ساختار مولکولی آنها به گونهای طراحی شده که همگام با فرآیند ترمیم بافت رفتار کند. (برخی به تدریج در بدن حل میشوند و برخی دیگر سالها پایدار میمانند.)
از مزایای کلیدی این نخها میتوان به واکنش بافتی کم ، کاهش احتمال عفونت و استحکام قابل تنظیم اشاره کرد. مهندسان با تغییر در ترکیب پلیمرها، نخهایی با ویژگیهای خاص ایجاد میکنند. به عنوان مثال برخی انعطافپذیر و نرم هستند تا در جراحیهای ظریف استفاده شوند، در حالی که برخی دیگر بسیار مقاوم طراحی شدهاند برای مواقعی که به نگهداری طولانیمدت نیاز است.
سطح برخی از این نخها با مواد ضدباکتریایی پوشش داده میشود تا خطر عفونت را کاهش دهد، در حالی که برخی دیگر به گونهای اصلاح شدهاند که به آرامی در بافت حرکت کنند تا آسیب بافتی ایجاد نکنند.
ماندگاری نخ بخیه
دوام نخهای بخیه به مدت زمانی گفته میشود که نخ قادر است استحکام و یکپارچگی خود را حفظ کرده و در محل بخیه عملکرد مناسبی داشته باشد بدون اینکه پاره شود یا تحلیل برود.
نخهای بخیه جذبی معمولا دوام محدودی دارند و طی چند هفته استحکام خود را از دست می دهند و تا چند ماه به تدریج توسط بدن جذب می شوند. در مقابل، نخهای غیرجذبی دوام بسیار بیشتری دارند و بهدلیل جذب نشدن توسط بدن، استحکام خود را برای مدت طولانی حفظ میکنند تا زمانی که به طور مکانیکی برداشته شوند.
دوام نخهای غیرجذبی
دوام نخهای غیرقابل جذب به طور قابل توجهی به منشا و جنس آنها بستگی دارد. نخهای غیرقابل جذب طبیعی معمولا از پروتئینها استخراج شدهاند که علیرغم اینکه در بدن جذب نمیشوند، مقاومت مکانیکی آنها نسبت به نخهای مصنوعی کمتر است. این نخها به مرور زمان ممکن است تحت تاثیر شرایط محیطی مانند رطوبت، دمای بدن و فعالیت آنزیمهای مختلف در محل جراحی کمی تحلیل بروند.
به عنوان مثال، آنزیمهای پروتئاز (به آنزیمهایی گفته میشود که باعث تجزیه پروتئینها میشوند، Protease) موجود در بدن میتوانند باعث شکستن پیوندهای پروتئینی در نخهای طبیعی شده و استحکام آنها را کاهش دهند. همچنین، تغییرات فیزیکی مانند کشش مداوم یا فشار بر محل اتصال نخ ممکن است باعث تخریب تدریجی و کاهش مقاومت مکانیکی آنها شود.
از سوی دیگر، نخهای غیرقابل جذب مصنوعی که از پلیمرهای پایدار مانند نایلون، پلیاستر یا پلیپروپیلن ساخته شدهاند، دوام بسیار بالاتری در بدن دارند. این مواد به دلیل ساختار شیمیایی پایدار خود در برابر تجزیه زیستی مقاوم بوده و در طولانیمدت استحکام و عملکرد خود را حفظ میکنند.
از این رو، نخهای مصنوعی در جراحیهایی که نیاز به پشتیبانی بلندمدت بافتها و حفظ استحکام محل بخیه دارند، بسیار مورد توجه قرار میگیرند. این نخها همچنین مقاومت خوبی در برابر تغییرات دما، رطوبت و واکنشهای شیمیایی محیط بدن نشان میدهند که باعث میشود خطر پارگی یا تحلیل آنها در طول زمان بسیار کاهش یابد.
با این حال، نخهای غیرقابل جذب چه طبیعی و چه مصنوعی ممکن است در بلندمدت تحت تاثیر عوامل دیگری قرار گیرند که میتواند تغییراتی در ساختار و عملکرد آنها ایجاد کند. برای مثال، واکنشهای التهابی شدید اطراف نخ میتواند منجر به ایجاد بافت اسکار و تغییر در محیط فیزیولوژیک اطراف نخ شود که ممکن است بر کارایی نخ تأثیرگذار باشد.
همچنین، تنشهای مکانیکی مکرر و اصطکاک بین نخ و بافتهای اطراف در طول زمان ممکن است باعث ساییدگی سطح نخ و کاهش تدریجی استحکام آن شود. بنابراین، انتخاب نوع نخ مناسب باید بر اساس شرایط بالینی، محل جراحی و نیاز به دوام بلندمدت با در نظر گرفتن این تغییرات احتمالی انجام شود.
شرکت نخ جراحان طب سینا با مطالعه و ارزیابی برترین برندهای جهانی نخ جراحی فعالیت خود را آغاز کرد و با تمرکز بر برند SMI بلژیک به طور رسمی وارد عرصه واردات و توزیع انحصاری نخهای جراحی این شرکت شد. با گسترش دانش فنی و نیاز به خودکفایی در شرایط تحریم، این شرکت با راهاندازی کارخانه تولیدی در اصفهان و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود در تهران، اقدام به تولید نخهای تخصصی جراحی تحت برند NTS نمود. محصولات NTS شامل انواع نخهای طبیعی و مصنوعی برای تخصصهای مختلف میباشند.
