⏱️ زمان مطالعه: 8 دقیقه
مش جراحی در شکم
مش جراحی بهعنوان یکی از موثرترین ابزارها در درمان فتقهای دیواره شکم شناخته میشود. در این نوع فتق، از طریق نقطهای ضعیف در دیواره عضلانی شکم خارج شده و منجر به ایجاد برآمدگی و درد موضعی میگردد.
با پیشرفتهای اخیر در زمینه مواد و فناوریهای پزشکی، مشهای جراحی جایگزین روشهای سنتی شدهاند و با ایجاد تقویت مکانیکی پایدار در ناحیه آسیبدیده، احتمال عود فتق را به شکل قابل توجهی کاهش میدهند و موجب بهبود نتایج درمانی و رضایت بیماران میشوند.
دیواره شکمی
دیواره شکم ساختاری پیچیده است که حفره شکمی را احاطه کرده و از اندامهای داخلی محافظت میکند. این دیواره به دو بخش اصلی تقسیم میشود:
- دیواره قدامی
- دیواره جانبی
- دیواره خلفی
وظایف دیواره شکم شامل محافظت از اندامهای داخلی در برابر آسیبهای فیزیکی، حفظ موقعیت آنها در برابر نیروی گرانش، افزایش فشار داخل شکمی در فرآیندهایی مانند تنفس، زایمان و حفظ تعادل بدن است. ماهیچههای دیواره شکم به انعطافپذیری و حرکت بدن کمک میکنند و با تقویت دیواره شکم، از ستون فقرات در برابر فشارهای وارده حمایت میکنند.
آسیبهای دیواره شکمی
آسیبهای دیواره شکم میتوانند به دلایل مختلفی رخ دهند که منجر به ضعف یا پارگی در این ناحیه میشوند. این مشکلات عبارتند از:
ضربههای فیزیکی
تصادفات یا آسیبهای ورزشی میتوانند به عضلات یا بافتهای دیواره شکم آسیب رسانده و منجر به ضعف یا پارگی شوند. این آسیبها ممکن است باعث ایجاد فتق یا سایر مشکلات در ناحیه شکم شوند.
افزایش وزن یا چاقی
افزایش وزن یا چاقی میتواند با ایجاد فشار زیاد بر دیواره شکم، باعث آسیب به آن شود. چربی اضافی میتواند به بافتهای شکم فشار وارد کرده و منجر به ضعف یا پارگی در دیواره شکم گردد.
جراحیهای قبلی
برشها و بخیههای جراحی میتوانند دیواره شکم را ضعیف کنند و در نتیجه، احتمال بروز فتق در محل برش افزایش یابد. حتی در صورت ترمیم مناسب، ممکن است با گذشت زمان، فشارهای وارده باعث بروز مشکلاتی در ناحیه جراحی شده شوند.
بارداری
در دوران بارداری، فشار اضافی به دیواره شکم وارد میشود که ممکن است منجر به کشیدگی یا پارگی شود. این فشار میتواند باعث بروز فتقهای متفاوتی گردد.
فتق شکمی(hernia)
فتق شکمی زمانی رخ میدهد که بخشی از بافت یا ارگانهای داخلی، مانند روده، از طریق نقاط ضعیف یا نازک شده دیواره شکم بیرون میزند. این بیرونزدگی ممکن است در نواحی مختلفی از شکم، مانند ناحیه کشاله ران، ناف یا محل برشهای جراحی قبلی، مشاهده شود.
علائم شایع فتق شکمی
- در ناحیه آسیبدیده، بهویژه هنگام ایستادن، سرفه یا فشار آوردن، یک توده یا برآمدگی قابل مشاهده میشود.
- احساس درد یا فشار در ناحیه فتق، بهویژه هنگام سرفه، خم شدن یا بلند کردن اجسام سنگین.
- احساس سنگینی یا فشار در ناحیه فتق، بهویژه هنگام ایستادن یا راه رفتن.
- مشکلات گوارشی، در برخی موارد، فتق میتواند باعث مشکلات گوارشی مانند حالت تهوع، استفراغ یا یبوست شود.
عوارض احتمالی در صورت عدم درمان
در صورت عدم درمان، فتق میتواند منجر به عوارض جدیتری شود. یکی از این عوارض، حبس فتق است که در آن بخشی از روده یا بافتهای دیگر در محل فتق گیر میکنند و خونرسانی به آنها قطع میشود. این وضعیت میتواند منجر به مرگ بافتها و در نهایت سوراخ شدن روده شود که یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به جراحی فوری دارد.
روشهای درمانی فتق شکمی
جراحی باز (لاپاراتومی)
در این روش، جراح با ایجاد یک برش بزرگ در ناحیه فتق، بافتهای بیرونزده را به داخل شکم بازمیگرداند و دیواره شکم را ترمیم میکند. در این روش از مش(توری جراحی) برای تقویت دیواره شکم و جلوگیری از بازگشت مجدد فتق استفاده میشود. این روش ممکن است با درد بیشتر و دوره بهبودی طولانیتری همراه باشد.
جراحی لاپاراسکوپی
در این روش، جراح با ایجاد چند برش کوچک و استفاده از دوربین و ابزارهای مخصوص، فتق را ترمیم میکند. این روش مزایایی مانند درد کمتر، مدت زمان بستری کوتاهتر و بهبودی سریعتر دارد. اما ممکن است در برخی موارد پیچیدهتر یا با سابقه جراحی قبلی، مناسب نباشد. در این روش هم برای تقویت دیواره شکمی از مش(توری جراحی) ممکن است استفاده شود.
استفاده از مش جراحی
در بسیاری از موارد، برای تقویت دیواره شکم و جلوگیری از بازگشت مجدد فتق، از مش جراحی استفاده میشود. این مشها معمولا از مواد بیولوژیکی یا مصنوعی ساخته میشوند و بهصورت دائمی در بدن باقی میمانند. استفاده از مش میتواند خطر بازگشت فتق را کاهش دهد.
مش جراحی
مش جراحی یک ایمپلنت پزشکی است که از توری بافته شده از الیاف مصنوعی مانند پلی پروپیلن ساخته شده و برای تقویت و پشتیبانی از بافتهای ضعیف یا آسیبدیده در جراحیها استفاده میشود. این مشها در انواع قابل جذب و غیرقابل جذب تولید میشوند. مشهای قابل جذب به مرور زمان توسط بدن جذب میشوند، در حالی که مشهای غیرقابل جذب مانند مشهای پلی پروپیلن بهطور دائمی در بدن باقی میمانند.
کاربرد مشهای جراحی
در جراحیهای ترمیمی برای تقویت و بازسازی دیوارههای ضعیف یا آسیبدیده بدن به کار میرود. این مشها بهویژه در نواحی مانند لگن، واژن، شکم و قلب کاربرد دارند.
جراحیهای لگنی
در جراحیهای ترمیم پرولاپس(به معنای افتادگی یا بیرونزدگی یک اندام از محل طبیعی خود است، Prolapse) ارگانهای لگنی، استفاده از مش بهمنظور بهبود نتایج درمانی و کاهش عوارض انجام میشود.
جراحیهای ترمیمی دیوارههای بدن
در جراحیهای ترمیمی دیوارههای بدن، مانند ترمیم فتق شکمی، مشهای جراحی برای تقویت دیواره شکم و کاهش احتمال بازگشت فتق بهکار میروند.
جراحیهای قلبی
در جراحیهای قلبی، مانند پیوند عروق کرونر(رگهای خونی هستند که خون غنی از اکسیژن را به عضله قلب میرسانند و قلب را زنده نگه میدارند، Coronary arteries)، از مشهای جراحی برای تقویت و پشتیبانی از بافتهای آسیبدیده استفاده میشود. (البته استفاده از مش در جراحی های قلب به ندرت اتفاق می افتد.)
مش در جراحیهای شکمی
در جراحیهای ترمیم فتق شکمی، استفاده از مش جراحی بهعنوان یک روش استاندارد و موثر شناخته میشود. فتق زمانی رخ میدهد که بخشی از احشاء شکمی از طریق ناحیهای ضعیف یا آسیبدیده در دیواره شکم بیرون بزند.
در این جراحی، مش جراحی بهعنوان یک توری مصنوعی در ناحیه آسیبدیده قرار میگیرد و همانند یک داربست عمل میکند که با بخیه ثابت میشود. این مش با گذشت زمان به بافت اطراف جوش میخورد و به تقویت دیواره شکم کمک میکند، که نتیجه آن کاهش احتمال بازگشت فتق و بهبود استحکام ساختاری ناحیه آسیبدیده است.
استفاده از مش جراحی در ترمیم فتق شکمی مزایای متعددی دارد. مطالعات نشان دادهاند که این روش باعث کاهش نرخ بازگشت فتق، کاهش درد پس از جراحی، و تسریع در بهبودی بیمار میشود. همچنین، مشهای جراحی در انواع مختلفی مانند مشهای دولایه و سهبعدی طراحی شدهاند تا بافتهای اطراف را بهطور موثرتری پوشش دهند و از بروز عوارضی مانند چسبندگی جلوگیری کنند.
مش پلی پروپیلن (Polypropylene Mesh) یکی از پرکاربردترین و موثرترین ابزارها در جراحیهای ترمیم فتق شکمی است. این مش از پلیمر پلی پروپیلن ساخته شده و بهصورت توری بافته میشود که در ناحیه آسیبدیده قرار میگیرد. ویژگیهای برجسته آن شامل استحکام بالا، سازگاری با بافت بدن، مقاومت در برابر عفونت و کاهش احتمال بازگشت فتق میباشد.
علاوه بر مش پلی پروپیلن(پرولن مش)، انواع دیگری از مشهای جراحی نیز برای ترمیم فتق شکمی مورد استفاده قرار میگیرند. مشهای سهبعدی با طراحی خاص خود، حمایت بیشتری از بافتها ارائه میدهند و در بیشتر نواحی پیچیده مانند کشاله ران کاربرد دارند. مشهای دو لایه با ساختار متخلخل و غیرچسبنده، از چسبندگی به احشاء داخلی جلوگیری میکنند و به کاهش عوارض پس از جراحی کمک میکنند.
مشهای جراحی Dipromed
شرکت Dipromed یک شرکت ایتالیایی است که از سال ۱۹۷۸ در زمینه تولید دستگاههای پزشکی فعالیت میکند. این شرکت با همکاری نزدیک با جراحان و مهندسان زیستی، در تحقیق، توسعه و تولید محصولات ایمپلنتی نوآورانه مشارکت داشته است. Dipromed در تولید مشهای جراحی، دستگاههای تشخیص درونبدنی و ماسکهای جراحی تخصص دارد.
شرکت نخ جراحان طب سینا (NTS) نماینده انحصاری توزیع مشهای جراحی شرکت Dipromed است و این مشها را در اختیار پزشکان و جراحان کشور قرار میدهد.
