⏱️ زمان مطالعه: 8 دقیقه
سمینار نخ و سوزن بخیه یکی از مهمترین رویکردهایی است که شرکت نخ جراحان طب سینا در سالهای اخیر در بیمارستانهای مختلف جهت ارتقا سطح علمی تیم اتاق عمل در بیمارستانهای مختلف در سطح کشور برگزار میکند.
مقدمه
در دنیای جراحی، هر جزئی از ابزار تا مواد مورد استفاده، نقشی حیاتی در موفقیت درمان دارد. اما در میان همه این عناصر، نخ و سوزن بخیه جایگاهی بیبدیل دارند؛ زیرا نقطه تلاقی علم مهندسی و ظرافت جراحیاند. نخ جراحی نه فقط وسیلهای برای بستن زخم، بلکه ابزاری برای بازگرداندن تداوم زندگی است و شناخت علمی آن ضرورتی بنیادی برای هر تیم درمانی به شمار میرود.
در همین راستا، گروه علمی شرکت نخ جراحان طب سینا با هدف ارتقای سطح دانش بالینی و مهندسی تجهیزات جراحی، سمیناری تخصصی با محوریت نخ و سوزن بخیه در بیمارستان مرکز طبی کودکان تهران برگزار کرد. این رویداد علمی در روز ۲۰ مرداد ۱۴۰۴ برگزار شد و جمعی از پزشکان متخصص، رزیدنتها، پرستاران و کارشناسان مهندسی پزشکی در آن حضور یافتند.
اهداف برگزاری سمینار نخ و سوزن بخیه
هدف از این برنامه، انتقال دانش بهروز درباره رفتار مواد در بدن انسان، معرفی فناوریهای نوین تولید نخ جراحی و تقویت مهارت انتخاب صحیح نخ و سوزن بخیه برای انواع جراحیها بود.
همچنین، در این نشست علمی، ارتباط میان حوزه مهندسی پزشکی و نیازهای واقعی اتاق عمل مورد بررسی قرار گرفت تا مسیر توسعه دانشمحور صنعت تجهیزات جراحی کشور هموار شود.
مسیر تحول نخ جراحی از طبیعت تا فناوری مهندسی
در بخش آغازین سمینار، مسیر تاریخی تکامل نخ جراحی مرور شد. نخهایی که در گذشته از الیاف طبیعی چون کتان، ابریشم یا روده حیوانات تهیه میشدند، امروزه جای خود را به پلیمرهای مصنوعی دقیق و زیستسازگار دادهاند. این تغییر بنیادی، نتیجه تلاشهای چند دهه پژوهش در مهندسی مواد زیستی است که هدف آن، کاهش واکنشهای ایمنی بدن و افزایش مقاومت نخ در محیطهای فیزیولوژیک بوده است.
پلیمرهایی مانند نایلون، پلیپروپیلن، پلیدیاکسانون و پلیگلایکولیک اسید از جمله دستاوردهای این تحولاند که در تولید نخهای مدرن جراحی به کار میروند. هر یک از این مواد ویژگیهای فیزیکی و بیولوژیکی خاصی دارند که انتخاب آنها باید بر پایه نوع بافت، محل جراحی و سرعت ترمیم انجام گیرد.
انتخاب علمی نخ بر اساس نوع بافت
در ادامه نشست، درباره معیارهای انتخاب نخ توضیح داده شد؛ نوع بافت جراحیشده مهمترین عامل در این تصمیم است.
در بافتهای نرم و زود ترمیم، مانند پوست، نخهای قابل جذب بهترین گزینهاند؛ زیرا پس از انجام وظیفه خود در بدن تجزیه میشوند و نیاز به بخیهبرداری را از میان میبرند. در مقابل، در بافتهایی چون تاندون یا قلب که به پایداری مکانیکی بلندمدت نیاز دارند، نخهای غیرقابل جذب مانند نایلون یا پلیپروپیلن عملکرد مطمئنتری دارند.
در جراحی کودکان که حساسیت بافت و واکنشهای ایمنی بالاست، انتخاب نخ از اهمیت دوچندان برخوردار است. نخهای با جذب کنترلشده و سطح صیقلی معمولا کمترین تحریک را در بافت کودک ایجاد میکنند و موجب کاهش التهاب پس از عمل میشوند.
شناخت فنی سوزن بخیه و نقش آن در موفقیت جراحی
در بخش دوم سمینار، تمرکز بر طراحی سوزن بخیه بود که همچون حامل نخ، نقشی تعیینکننده در عملکرد نهایی بخیه دارد. سوزنهای جراحی از نظر شکل خمیدگی، ضخامت و نوع نوک دستهبندی میشوند و انتخاب هر نوع باید متناسب با بافت هدف باشد. به عنوان مثال، سوزنهای گرد برای بافتهای نرم مانند روده و عروق استفاده میشوند؛ در حالی که سوزنهای برشدار برای پوست مناسبترند.
کارشناسان علمی شرکت نخ جراحان طب سینا در این بخش به معرفی اصول مهندسی طراحی سوزن و ارتباط آن با ویژگیهای مکانیکی نخ پرداختند. همچنین، در نمایش عملی عملکرد سوزنها در مدلهای شبیهسازیشده بالینی، تفاوت میان انواع طراحیها از نظر نفوذپذیری و حداقل آسیب بافتی نشان داده شد.
آزمون عملی و تحلیل رفتار مکانیکی نخ و سوزن بخیه
در بخش کارگاهی سمینار، شرکتکنندگان فرصت یافتند تا رفتار واقعی نخ و سوزن بخیه را در شرایط شبیهسازی شده تجربه کنند. این مرحله شامل گرهزنی، آزمون کشش، و بررسی اصطکاک سطحی نخ بود.
در این بخش، تفاوت میان نخهای تک رشتهای و چند رشتهای از نظر گرهپذیری، مقاومت، و واکنش بافتی بررسی شد؛ همچنین تاکید گردید که انتخاب صحیح میان این دو نوع، نقشی اساسی در کیفیت ترمیم نهایی ایفا میکند.
در آزمونهای عملی، پایداری نخ در برابر رطوبت و حرارت و نحوه اتصال آن به سوزن (یا همان سوئیج) نیز مورد ارزیابی قرار گرفت؛ زیرا این نقطه، حساسترین ناحیه از نظر شکست مکانیکی در حین عمل جراحی محسوب میشود.
اهمیت نخ بخیه در جراحی کودکان
در بخشی از برنامه، به صورت ویژه به اهمیت انتخاب نخ در جراحی کودکان پرداخته شد. بافتهای ظریف کودکان و سرعت بالای ترمیم در بدن آنها، باعث میشود واکنش به مواد خارجی شدیدتر باشد؛ از این رو، نخ جراحی انتخابی باید زیستسازگار، سبک، و دارای جذب کنترلشده باشد. در جراحیهای قلب کودکان، نخهای غیرقابل جذب از جنس نایلون یا پلیپروپیلن، به دلیل پایداری بلندمدت و کمترین واکنش التهابی، بهترین عملکرد را ارائه میدهند.
این بخش از سمینار بهویژه مورد توجه رزیدنتهای جراحی اطفال قرار گرفت؛ زیرا کاربرد عملی انتخاب نخ در اتاق عمل بهصورت قابل لمس توضیح داده شد و شرکتکنندگان با نمونههای واقعی و مدلهای آموزشی کار کردند.
پرسش و پاسخ علمی
در پایان برنامه، بخش تعاملی پرسش و پاسخ برگزار شد که طی آن، شرکتکنندگان درباره روشهای ارزیابی استاندارد نخ و سوزن بخیه، شرایط نگهداری بستههای استریل، رفتار نخ جراحی در محیط مرطوب، و نحوه مقایسه میان برندهای مختلف، پرسشهایی را مطرح کردند. پاسخها بر پایه شواهد علمی و تجربه بالینی ارائه شد و تأکید گردید که درک علمی رفتار مواد در بدن انسان، اساس تصمیمگیری در انتخاب ابزار جراحی است.
نقش آموزش در ارتقای کیفیت درمان
نتیجه اصلی این سمینار، تاکید بر اهمیت آموزش مستمر در حوزه تجهیزات جراحی بود؛ زیرا بسیاری از خطاهای عملیاتی در اتاق عمل، ناشی از انتخاب نادرست ابزار یا عدم شناخت ویژگیهای فنی آنهاست. آموزش دقیق درباره نخ و سوزن بخیه میتواند این خطاها را به حداقل رسانده و ایمنی بیمار را افزایش دهد.
برگزاری این برنامه، نمونهای از همافزایی میان دانش مهندسی و تجربه جراحی بود که نشان داد توسعه صنعت پزشکی بدون پیوند میان تولیدکننده و مصرفکننده ممکن نیست. ارتباط مستقیم میان شرکتهای دانشبنیان و بیمارستانها، زمینهای برای رشد پایدار علم و صنعت در کشور فراهم میسازد.
جمعبندی و چشمانداز آینده
سمینار علمی “نخ و سوزن بخیه” که در بیمارستان مرکز طبی کودکان تهران برگزار شد، نقطهای درخشان در مسیر آموزش تخصصی تجهیزات جراحی در کشور بود. در این نشست، علم و تجربه در کنار هم قرار گرفتند تا پلی میان تولید صنعتی و نیازهای واقعی اتاق عمل ایجاد شود.
گروه علمی “نخ جراحان طب سینا”، با تکیه بر پژوهش کاربردی و همکاری با جامعه پزشکی کشور، بر آن است که برنامههای آموزشی مشابه را در سایر مراکز درمانی نیز ادامه دهد تا شناخت دقیقتری از فناوریهای نوین در اختیار جراحان و کارشناسان قرار گیرد. هدف نهایی این حرکت علمی، ارتقای کیفیت جراحی در کشور و دستیابی به استانداردهای جهانی در تولید نخ و سوزن بخیه است.
سخن پایانی
در جهان امروز که علم و فناوری مسیر درمان را شکل میدهند، نخ جراحی دیگر تنها یک ابزار مکانیکی نیست؛ بلکه نماد پیوند میان دانش و حیات است. هر گره در بخیه، معنای اعتماد دارد و هر تار از نخ، حامل دانشی است که از آزمایشگاه تا اتاق عمل امتداد یافته است.
سمینار علمی “نخ و سوزن بخیه” در مرکز طبی کودکان نشان داد که پیشرفت واقعی زمانی حاصل میشود که علم بهصورت مشترک میان صنعت و درمان به کار گرفته شود؛ و این همان مسیری است که “نخ جراحان طب سینا” با تعهد به کیفیت و دانش، در آن گام برمیدارد.
- نخ جراحان طب سینا تار علم در بافت درمان
