⏱️ زمان مطالعه: 17 دقیقه
سمینار علمی نخ و سوزن جراحی
عنوان سمینار: آموزش نخ و سوزن بخیه
تاریخ برگزاری: 1405/2/19
مکان برگزاری: بیمارستان خانواده اصفهان
برگزار کننده: شرکت نخ جراحان طب سینا
مقدمه
پیشرفت علوم پزشکی در دهههای اخیر، مرزهای جدیدی را در حوزه درمان و جراحی گشوده است. امروزه موفقیت یک عمل جراحی تنها به مهارت جراح محدود نمیشود، بلکه انتخاب صحیح تجهیزات، شناخت ویژگیهای مواد مصرفی و بهرهگیری از دانش روز نیز نقش تعیینکنندهای در نتیجه درمان دارد. در این میان، نخ بخیه به عنوان یکی از اساسیترین ابزارهای جراحی، جایگاهی ویژه در فرایند ترمیم بافت و بهبود زخم دارد.
با وجود آنکه نخ بخیه وسیلهای ساده به نظر میرسد، اما پشت تولید هر نخ جراحی مجموعهای از دانش مهندسی پلیمر، زیستمواد، میکروبیولوژی، شیمی پزشکی و فناوریهای پیشرفته قرار دارد. انتخاب نامناسب نخ میتواند پیامدهایی همچون عفونت، التهاب، بازشدگی زخم، تشکیل اسکار نامطلوب و حتی شکست درمان را به دنبال داشته باشد.
در همین راستا، شرکت نخ جراحان طب سینا در تاریخ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ سمینار تخصصی آموزشی نخ بخیه را در بیمارستان خانواده اصفهان برگزار کرد. این برنامه علمی با حضور پزشکان، جراحان، پرستاران اتاق عمل، کارشناسان تجهیزات پزشکی و فعالان حوزه سلامت برگزار شد و بستری مناسب برای تبادل دانش، بررسی فناوریهای نوین و آشنایی با آخرین دستاوردهای صنعت نخهای جراحی فراهم آورد.
اهمیت آموزش مداوم در علوم جراحی و سمینار های علمی
علم پزشکی از جمله حوزههایی است که هر روز شاهد انتشار صدها مقاله پژوهشی، فناوری جدید و دستورالعمل درمانی نوین است. در چنین شرایطی، دانش دوران تحصیل به تنهایی پاسخگوی نیازهای حرفهای پزشکان و کادر درمان نخواهد بود.
آموزش مداوم سبب میشود متخصصان حوزه سلامت بتوانند خود را با استانداردهای جهانی هماهنگ سازند. برگزاری سمینارهای تخصصی فرصتی ارزشمند برای انتقال تجربیات بالینی، معرفی فناوریهای نوین و بررسی چالشهای روز جراحی فراهم میکند.
در حوزه نخ بخیه نیز هر ساله محصولات جدیدی با ویژگیهای متفاوت به بازار جهانی معرفی میشوند. آشنایی با این محصولات و شناخت کاربردهای آنها میتواند تاثیر مستقیمی بر کیفیت درمان بیماران داشته باشد.
تاریخچه ترمیم زخم در تمدنهای باستان
ترمیم زخم از نخستین دغدغههای بشر بوده است. از زمانی که انسان با آسیبهای ناشی از شکار، جنگ و حوادث طبیعی مواجه شد، تلاش برای بستن زخمها و جلوگیری از خونریزی آغاز گردید.
قدیمیترین شواهد مربوط به ترمیم زخم به بیش از چهار هزار سال پیش بازمیگردد. در مصر باستان از پارچههای کتانی، الیاف گیاهی و مواد طبیعی برای پوشاندن زخمها استفاده میشد.
در تمدن هند باستان، پزشکان روشهای پیشرفتهتری را برای نزدیک کردن لبههای زخم به کار میبردند. متون پزشکی آن دوران نشان میدهد که آنان از نخهای ساختهشده از الیاف طبیعی و حتی ساختارهای زیستی جانوری برای ترمیم بافت استفاده میکردند.
در یونان و روم باستان نیز جراحی به تدریج شکل علمیتری به خود گرفت و مفاهیمی همچون پاکسازی زخم، کنترل خونریزی و بخیهزدن توسعه یافت.
تاریخچه نخ ابریشم در جراحی
پیش از ظهور پلیمرهای پزشکی، ابریشم یکی از مهمترین مواد مورد استفاده در تولید نخ بخیه بود. نخ ابریشم به دلیل انعطافپذیری بالا، گرهپذیری مناسب و استحکام قابل قبول، برای قرنها مورد استفاده جراحان قرار داشت.
در قرن نوزدهم با توسعه روشهای استریلسازی، نخهای ابریشمی جایگاه ویژهای در جراحی پیدا کردند. با این حال، واکنش بافتی نسبتا بالا و احتمال ایجاد التهاب موجب شد پژوهشگران به دنبال مواد جایگزین باشند.
اگرچه امروزه کاربرد ابریشم نسبت به گذشته کاهش یافته است، اما هنوز در برخی جراحیها مورد استفاده قرار میگیرد و بخشی مهم از تاریخ تکامل نخهای جراحی محسوب میشود.
تاریخچه نخ کاتگات و نقش آن در تحول جراحی
یکی از مشهورترین نخهای تاریخ پزشکی، نخ کاتگات است. این نخ از لایههای کلاژنی روده حیوانات تهیه میشد و نخستین نخ قابل جذب پرکاربرد در جهان به شمار میرفت.
پیش از معرفی نخهای قابل جذب، جراحان ناچار بودند بخیهها را پس از بهبود زخم خارج کنند. ظهور کاتگات انقلابی در جراحی ایجاد کرد، زیرا این نخ پس از مدتی در بدن تجزیه میشد و نیازی به خارجسازی نداشت.
کاتگات برای دهههای طولانی در جراحیهای زنان، اورولوژی، جراحی عمومی و بسیاری از اعمال داخلی مورد استفاده قرار گرفت. هرچند امروزه نخهای سنتتیک جایگزین آن شدهاند، اما نقش تاریخی آن در پیشرفت جراحی غیرقابل انکار است.
ظهور پلیمرهای پزشکی و آغاز عصر جدید نخهای جراحی
دهههای پایانی قرن بیستم نقطه عطفی در صنعت تجهیزات پزشکی بود. دانشمندان با بهرهگیری از مهندسی پلیمر موفق شدند مواد جدیدی تولید کنند که ویژگیهای مطلوبتری نسبت به نخهای طبیعی داشتند.
این پلیمرها دارای مزایایی همچون:
- زیستسازگاری بالا
- استحکام کششی مناسب
- جذب کنترلشده
- واکنش بافتی کمتر
- یکنواختی در ساختار
بودند و به سرعت جایگزین بسیاری از نخهای سنتی شدند.
امروزه بخش عمده نخهای جراحی پیشرفته جهان از پلیمرهای مهندسیشده پزشکی تولید میشوند.
نقش مهندسی پلیمر در تولید نخهای جراحی
امروزه تولید نخ بخیه فراتر از یک فرایند نساجی ساده است. در واقع نخهای جراحی از پیچیدهترین محصولات حوزه پلیمرهای پزشکی محسوب میشوند.
در طراحی این محصولات عوامل متعددی مورد توجه قرار میگیرد:
- وزن مولکولی پلیمر
- سرعت هیدرولیز
- میزان کریستالینیتی
- استحکام مکانیکی
- انعطافپذیری
- پایداری حرارتی
کنترل دقیق این پارامترها موجب تولید نخهایی میشود که عملکردی قابل پیشبینی در بدن داشته باشند.
فرایند ترمیم زخم و ارتباط آن با نخ بخیه
ترمیم زخم یکی از پیچیدهترین فرایندهای زیستی بدن است که با مشارکت هماهنگ سلولها، فاکتورهای رشد، پروتئینهای ماتریکس خارج سلولی و سیستم ایمنی انجام میشود. هدف نهایی این فرایند، بازگرداندن یکپارچگی بافت آسیبدیده و حفظ عملکرد طبیعی آن است. موفقیت این روند به عوامل متعددی از جمله وضعیت عمومی بیمار، میزان خونرسانی بافت، کنترل عفونت و انتخاب صحیح نخ بخیه وابسته است. نخ بخیه به عنوان یک ابزار مکانیکی و زیستی، نقش مهمی در ایجاد شرایط مطلوب برای ترمیم بافت ایفا میکند و میتواند بر کیفیت و سرعت بهبود زخم تاثیر مستقیم داشته باشد.
مرحله هموستاز و کنترل خونریزی
بلافاصله پس از ایجاد آسیب، نخستین پاسخ بدن آغاز میشود که به آن مرحله هموستاز گفته میشود. در این مرحله عروق خونی دچار انقباض شده و پلاکتها در محل آسیب تجمع مییابند. فعال شدن پلاکتها منجر به آزادسازی فاکتورهای انعقادی و تشکیل شبکه فیبرینی میشود که به عنوان نخستین سد دفاعی در برابر خونریزی عمل میکند.
در این مرحله، بخیه مناسب با نزدیک کردن لبههای زخم به یکدیگر، به تثبیت لخته خون و کاهش فضای مرده میان بافتها کمک میکند. این موضوع احتمال تشکیل هماتوم و عوارض پس از جراحی را کاهش داده و محیط مناسبی برای ادامه روند ترمیم فراهم میآورد.
مرحله التهاب
مرحله التهاب معمولا از ساعات اولیه پس از آسیب آغاز شده و تا چند روز ادامه مییابد. در این مرحله نوتروفیلها، ماکروفاژها و سایر سلولهای ایمنی به محل زخم مهاجرت میکنند. وظیفه اصلی این سلولها حذف عوامل بیماریزا، پاکسازی بقایای سلولی و آمادهسازی بستر ترمیم است.
ماکروفاژها علاوه بر نقش دفاعی، با ترشح فاکتورهای رشد مختلف از جمله PDGF ،TGF-β و VEGF فرایند بازسازی بافت را هدایت میکنند. شدت و مدت التهاب تاثیر قابل توجهی بر کیفیت ترمیم زخم دارد. نخ بخیهای که واکنش بافتی کمتری ایجاد کند، موجب کاهش التهاب اضافی شده و شرایط مناسبتری برای ادامه روند بهبود فراهم میسازد.
به همین دلیل امروزه استفاده از نخهای سنتتیک با زیستسازگاری بالا نسبت به بسیاری از نخهای طبیعی ترجیح داده میشود؛ زیرا این محصولات کمترین پاسخ التهابی را در بافت ایجاد میکنند.
مرحله تکثیر سلولی و تشکیل بافت گرانولاسیون
این مرحله معمولا از روز سوم تا چند هفته پس از جراحی ادامه مییابد و یکی از مهمترین مراحل ترمیم زخم محسوب میشود. در این زمان فیبروبلاستها به محل آسیب مهاجرت کرده و تولید گسترده کلاژن، گلیکوزآمینوگلیکانها و سایر اجزای ماتریکس خارج سلولی را آغاز میکنند.
همزمان فرایند رگزایی یا آنژیوژنز نیز اتفاق میافتد و عروق خونی جدید برای تامین اکسیژن و مواد مغذی تشکیل میشوند. نتیجه این فعالیتها ایجاد بافت گرانولاسیون است که بستر اصلی بازسازی بافت را تشکیل میدهد.
در این مرحله نخ بخیه باید استحکام کافی برای حفظ لبههای زخم داشته باشد. اگر استحکام نخ زودتر از موعد کاهش یابد یا بافت تحت کشش قرار گیرد، احتمال بازشدگی زخم و اختلال در تشکیل کلاژن افزایش پیدا میکند. به همین علت انتخاب نخ با مدت زمان نگهداری مناسب یکی از اصول مهم جراحی محسوب میشود.
مرحله اپیتلیالیزاسیون
همزمان با تشکیل بافت گرانولاسیون، سلولهای اپیتلیال از حاشیه زخم شروع به تکثیر و مهاجرت میکنند تا سطح زخم را بپوشانند. این فرایند که اپیتلیالیزاسیون نام دارد نقش مهمی در بازسازی سد محافظ پوست و جلوگیری از نفوذ عوامل میکروبی ایفا میکند.
پایداری مکانیکی ایجاد شده توسط بخیه موجب میشود سلولهای اپیتلیال بتوانند بدون اختلال بر سطح زخم حرکت کرده و بازسازی پوشش بافتی را تکمیل کنند. هرگونه کشش بیش از حد یا جابهجایی لبههای زخم میتواند این روند را مختل کند.
مرحله بازسازی و بلوغ اسکار
مرحله بازسازی طولانیترین بخش ترمیم زخم است و ممکن است از چند ماه تا بیش از یک سال ادامه یابد. در این مرحله کلاژن نوع III که در مراحل اولیه تشکیل شده است به تدریج با کلاژن نوع I جایگزین میشود. همچنین الیاف کلاژن در راستای خطوط تنش بافتی سازماندهی مجدد میشوند و استحکام زخم افزایش مییابد.
اگرچه استحکام بافت ترمیمشده به مرور افزایش پیدا میکند، اما حتی پس از تکمیل فرایند ترمیم نیز معمولا به بیش از ۸۰ درصد استحکام اولیه بافت سالم نمیرسد. کیفیت این مرحله تا حد زیادی تحت تاثیر انتخاب تکنیک بخیه، نوع نخ و میزان آسیب اولیه بافت قرار دارد.
نخهای جراحی مدرن با حفظ حمایت مکانیکی در دوره بحرانی ترمیم و کاهش واکنش التهابی، نقش مهمی در تشکیل اسکار ظریفتر و دستیابی به نتایج درمانی مطلوبتر دارند.
نقش نخ بخیه در بهینهسازی فرایند ترمیم زخم
نخ بخیه تنها وسیلهای برای بستن زخم نیست، بلکه یکی از عوامل موثر در تنظیم محیط بیولوژیک ترمیم محسوب میشود. یک نخ جراحی مناسب میتواند تنش بافتی را کاهش دهد، خونرسانی را حفظ کند، احتمال عفونت را محدود سازد و شرایط لازم برای فعالیت سلولهای ترمیمی را فراهم آورد. به همین دلیل انتخاب صحیح نخ باید بر اساس نوع بافت، میزان کشش زخم، سرعت ترمیم مورد انتظار و وضعیت عمومی بیمار انجام شود.
امروزه پیشرفت علوم زیستمواد و مهندسی پلیمر موجب تولید نسل جدیدی از نخهای جراحی شده است که علاوه بر استحکام مکانیکی مطلوب، با فرایندهای طبیعی ترمیم زخم نیز هماهنگی بیشتری دارند. این دستاوردها نقش مهمی در کاهش عوارض جراحی، تسریع بهبود بیماران و ارتقای کیفیت مراقبتهای درمانی ایفا میکنند.
نقش نخ بخیه در کاهش عفونتهای محل جراحی
عفونت محل جراحی (Surgical Site Infection یا SSI) یکی از شایعترین و پرهزینهترین عوارض پس از اعمال جراحی محسوب میشود که میتواند پیامدهایی همچون تاخیر در ترمیم زخم، افزایش مدت بستری، نیاز به مصرف طولانیمدت آنتیبیوتیکها، افزایش احتمال جراحی مجدد و در موارد شدید بروز عفونتهای سیستمیک را به دنبال داشته باشد. بر اساس مطالعات انجامشده در حوزه کنترل عفونت، عفونت محل جراحی همچنان یکی از مهمترین چالشهای نظامهای سلامت در سراسر جهان به شمار میرود و بخش قابل توجهی از عفونتهای بیمارستانی را تشکیل میدهد.
اگرچه عوامل متعددی از جمله وضعیت عمومی بیمار، بیماریهای زمینهای، مدت زمان جراحی، میزان خونریزی، شرایط استریل اتاق عمل و مهارت تیم جراحی در بروز این عارضه نقش دارند، اما انتخاب صحیح نخ بخیه نیز به عنوان یکی از اجزای کلیدی مدیریت زخم شناخته میشود. نخ بخیه به دلیل قرار گرفتن مستقیم در بستر زخم، میتواند بر تعامل میان بافت میزبان و میکروارگانیسمها تاثیر قابل توجهی داشته باشد.
ارتباط ساختار نخ بخیه با خطر عفونت
پس از قرارگیری نخ در بافت، سطح آن به عنوان یک جسم خارجی با محیط بیولوژیک بدن در تماس قرار میگیرد. در صورت حضور باکتریها، امکان چسبندگی میکروارگانیسمها به سطح نخ و تشکیل کلونیهای میکروبی وجود دارد. این موضوع اهمیت انتخاب ساختار مناسب نخ را دوچندان میکند.
نخهای مولتیفیلامنت یا چندرشتهای به دلیل ساختار بافتهشده خود دارای فضاهای میکروسکوپی میان رشتهها هستند. این فضاها میتوانند شرایط مناسبی برای تجمع مایعات، بقایای سلولی و میکروارگانیسمها فراهم کنند. پدیده انتقال مایعات و آلودگی از طریق این فضاها که به آن اثر موئینگی (Capillarity) گفته میشود، یکی از عوامل افزایش احتمال آلودگی در برخی شرایط بالینی به شمار میرود.
در مقابل، نخهای مونوفیلامنت یا تکرشتهای دارای سطحی یکنواخت و صاف هستند و فضای بینرشتهای ندارند. این ویژگی موجب کاهش چسبندگی باکتریها و محدود شدن امکان تشکیل کلونیهای میکروبی میشود. به همین دلیل در بسیاری از جراحیهایی که خطر عفونت بالا است، استفاده از نخهای مونوفیلامنت مورد توجه جراحان قرار میگیرد.
تشکیل بیوفیلم؛ چالش بزرگ در عفونتهای مرتبط با نخ بخیه
یکی از مهمترین مباحث مطرح در پژوهشهای نوین، نقش بیوفیلم در عفونتهای جراحی است. بیوفیلم مجموعهای سازمانیافته از میکروارگانیسمها است که به سطح اجسام خارجی از جمله نخ بخیه متصل شده و درون یک ماتریکس محافظ قرار میگیرند.
پس از تشکیل بیوفیلم، باکتریها مقاومت بیشتری در برابر سیستم ایمنی بدن و داروهای ضد میکروبی پیدا میکنند. این موضوع میتواند روند درمان عفونت را دشوارتر کرده و احتمال مزمن شدن عفونت را افزایش دهد.
سطح نخ بخیه یکی از مکانهایی است که امکان تشکیل بیوفیلم بر روی آن وجود دارد. به همین علت طراحی نخهای جراحی جدید به گونهای انجام میشود که احتمال چسبندگی باکتریها و تشکیل بیوفیلم به حداقل برسد.
نخهای آنتیباکتریال و فناوریهای نوین پیشگیری از عفونت
پیشرفت دانش زیستمواد و مهندسی پزشکی موجب توسعه نسل جدیدی از نخهای جراحی شده است که دارای پوششهای ضد میکروبی هستند. این نخها با بهرهگیری از ترکیبات آنتیباکتریال، از تکثیر و استقرار میکروارگانیسمها در اطراف زخم جلوگیری میکنند.
هدف اصلی این فناوری، کاهش بار میکروبی در روزهای نخست پس از جراحی است؛ دورهای که زخم بیشترین حساسیت را نسبت به آلودگیهای میکروبی دارد. در این محصولات، ماده ضدباکتری به صورت یکنواخت بر سطح نخ قرار میگیرد و پس از کاشت در بدن، به تدریج اثر محافظتی خود را اعمال میکند.
مطالعات متعدد نشان دادهاند که استفاده از نخهای آنتیباکتریال میتواند میزان کلونیزاسیون باکتریایی روی نخ را کاهش داده و احتمال بروز برخی عفونتهای محل جراحی را محدود کند. این موضوع به ویژه در جراحیهای طولانیمدت، اعمال مرتبط با دستگاه گوارش، جراحیهای اورژانس و بیمارانی که دارای عوامل خطر عفونت هستند اهمیت بیشتری پیدا میکند.
واکنش بافتی و تاثیر آن بر کنترل عفونت
یکی دیگر از عوامل موثر در پیشگیری از عفونت، میزان واکنش التهابی ایجادشده توسط نخ بخیه است. هرچه پاسخ التهابی ناشی از جسم خارجی بیشتر باشد، احتمال آسیب بافتی، اختلال در خونرسانی موضعی و تاخیر در ترمیم افزایش مییابد. این شرایط میتواند محیط مناسبی برای رشد میکروارگانیسمها فراهم کند.
نخهای جراحی مدرن با استفاده از پلیمرهای زیستسازگار طراحی میشوند تا کمترین میزان تحریک بافتی را ایجاد کنند. کاهش التهاب موضعی موجب حفظ جریان خون مناسب، بهبود عملکرد سلولهای ایمنی و افزایش توانایی بدن در مقابله با عوامل بیماریزا میشود.
به همین دلیل زیستسازگاری نخ نه تنها بر کیفیت ترمیم زخم بلکه بر کنترل عفونت نیز تاثیر مستقیمی دارد.
نقش انتخاب صحیح نخ در جراحیهای پرخطر
اهمیت انتخاب نخ مناسب در تمامی جراحیها قابل توجه است، اما در برخی شرایط بالینی این موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند. جراحیهای دستگاه گوارش، اعمال کولورکتال، جراحیهای تروما، جراحی بیماران دیابتی، بیماران دارای نقص ایمنی و جراحیهای طولانیمدت از جمله مواردی هستند که خطر بروز عفونت در آنها افزایش مییابد.
در چنین شرایطی جراح باید علاوه بر ویژگیهای مکانیکی نخ، عوامل مرتبط با کنترل عفونت را نیز مدنظر قرار دهد. انتخاب نخ با ساختار مناسب، واکنش بافتی کم، سطح صاف و در صورت نیاز استفاده از نخهای دارای پوشش ضد میکروبی میتواند بخشی از راهبرد جامع پیشگیری از عفونت باشد.
جایگاه نخ بخیه در راهبردهای نوین کنترل عفونت
امروزه کنترل عفونتهای محل جراحی تنها به استریلسازی ابزارها و مصرف آنتیبیوتیک محدود نمیشود. رویکردهای نوین بر استفاده از تجهیزات پزشکی هوشمند و زیستسازگار تاکید دارند. در این میان، نخ بخیه به عنوان یکی از مهمترین مواد کاشتنی موقت در بدن، جایگاه ویژهای در برنامههای پیشگیری از عفونت پیدا کرده است.
توسعه نخهای پیشرفته با پوششهای ضد میکروبی، بهبود ساختار سطحی نخ، کاهش قابلیت تشکیل بیوفیلم و افزایش زیستسازگاری از جمله دستاوردهای مهم صنعت تجهیزات پزشکی در سالهای اخیر محسوب میشود. این پیشرفتها نشان میدهد که نخ بخیه دیگر تنها وسیلهای برای نزدیک کردن لبههای زخم نیست، بلکه به عنوان ابزاری موثر در مدیریت محیط ترمیم، کاهش بار میکروبی و ارتقای ایمنی بیماران نقش مهمی در جراحی مدرن ایفا میکند.
جایگاه آموزش در فعالیتهای شرکت نخ جراحان طب سینا
شرکت نخ جراحان طب سینا طی سالهای اخیر علاوه بر فعالیتهای تولیدی، توجه ویژهای به آموزش علمی داشته است. برگزاری سمینارها، کارگاههای تخصصی، نشستهای آموزشی و برنامههای علمی در بیمارستانها و دانشگاههای علوم پزشکی بخشی از این رویکرد دانشمحور محسوب میشود.
هدف از این برنامهها تنها معرفی محصولات نیست، بلکه ایجاد بستری برای انتقال دانش، تبادل تجربه و ارتقای سطح علمی جامعه پزشکی کشور است.
نقش بیمارستان خانواده اصفهان در توسعه دانش بالینی
بیمارستان خانواده اصفهان با بهرهگیری از نیروهای متخصص و رویکرد علمی خود، همواره از برنامههای آموزشی و پژوهشی حمایت کرده است.
برگزاری سمینار آموزشی نخ بخیه در این مرکز درمانی نشاندهنده اهمیت آموزش مستمر و توجه به بهروزرسانی دانش حرفهای کادر درمان است. چنین برنامههایی زمینهساز ارتقای کیفیت خدمات درمانی و افزایش ایمنی بیماران خواهد بود.
جمعبندی
سمینار تخصصی آموزشی نخ بخیه که در تاریخ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ توسط شرکت نخ جراحان طب سینا در بیمارستان خانواده اصفهان برگزار شد، رویدادی علمی و ارزشمند در حوزه آموزش تجهیزات پزشکی به شمار میرود. در این برنامه مباحث گستردهای از تاریخچه بخیه و تکامل نخهای جراحی تا فناوریهای نوین پلیمرهای پزشکی، اصول انتخاب نخ، نقش نخ در ترمیم زخم، استانداردهای جهانی تولید و کاربردهای تخصصی انواع نخهای جراحی مورد بررسی قرار گرفت.
چنین رویدادهایی نشان میدهد که توسعه صنعت تجهیزات پزشکی تنها در تولید محصول خلاصه نمیشود، بلکه آموزش، پژوهش و انتقال دانش نیز بخش جداییناپذیر این مسیر هستند. شرکت نخ جراحان طب سینا با استمرار این فعالیتها، نقش مهمی در ارتقای دانش تخصصی کادر درمان و گسترش فرهنگ آموزش مستمر در نظام سلامت کشور ایفا میکند.
- نخ جراحان طب سینا؛ کیفیتی که به سلامت گره میخورد
