- گلشید شهمیری
- بدون دیدگاه
⏱️ زمان مطالعه: 15 دقیقه
کرومیک نخ بخیه جذبی است که در حال حاضر به دلایل مختلف توسط اداره کل تجهیزات پزشکی ممنوع شده است به همین دلیل شرکت نخ جراحان طب سینا یک سمینار آموزشی برای آشنایی با نخهای جذبی و جایگزینی نخهای کرومیک در جراحی زنان بیمارستان فقیهی شیراز در تاریخ 31 تیرماه 1404 برگزار کرد.
نخهای جذبی جایگزین نخهای کرومیک در جراحی زنان
در عرصه نوین جراحی، انتخاب دقیق و آگاهانه ابزارها و مواد مصرفی، نقشی حیاتی در ارتقا کیفیت درمان و کاهش عوارض پس از عمل دارد. یکی از مهمترین این مواد، نخ بخیه است که مستقیما در ترمیم بافتها، کنترل خونریزی و شکلگیری زخمهای پایدار موثر است. در حیطه جراحی زنان، حساسیت انتخاب نخ بخیه بهدلیل ظرافت بافتها، اهمیت زیبایی، و نیاز به بازگشت سریع عملکرد طبیعی بدن، دوچندان میشود.
در همین راستا، شرکت نخ جراحان طب سینا با هدف آشنایی بیشتر جراحان و پرسنل بیمارستان فقیهی شیراز با جدیدترین نسل نخهای جذبی و ضرورت جایگزینی نخهای کرومیک، اقدام به برگزاری یک جلسه آموزشی تخصصی در گروه جراحی زنان نمود. این نشست با حضور اعضای هیئت علمی، رزیدنتها، پرستاران اتاق عمل و نماینده علمی شرکت برگزار شد و ضمن مرور علمی ویژگی نخها، تجارب بالینی و ملاحظات اجرایی نیز بررسی گردید.
آشنایی با انواع نخ بخیه
نخهای بخیه از نظر رفتار در بافت به دو گروه اصلی تقسیم میشوند:
- نخهای جذبی (Absorbable Sutures) که طی فرایندهای شیمیایی یا آنزیمی در بدن تجزیه شده و نیازی به کشیدن ندارند.
- نخهای غیرجذبی (Non-Absorbable Sutures) که در بدن باقی میمانند و یا باید پس از مدتی خارج شوند.
در گروه نخهای جذبی نیز دو نوع اصلی وجود دارد:
- نخهای با منشا طبیعی مانند Catgut و Catgut Chromic
- نخهای سنتتیک یا مصنوعی مانند Polyglactin 910 (Vicryl)، Polyglycolic Acid (Dexon)، و Polydioxanone (PDS)
نخهای کرومیک سالها بهعنوان گزینه اصلی در جراحیهای زنان مورد استفاده قرار میگرفتند، اما با پیشرفت فناوری و ظهور نخهای جذبی مصنوعی، بسیاری از مراکز جراحی معتبر در سطح جهان به سمت جایگزینی این نخها حرکت کردهاند.
بررسی ویژگیها و محدودیتهای نخهای کرومیک
نخهای کرومیک از کلاژن طبیعی (استخراجشده از روده حیوانات) ساخته شده و با نمکهای کرومیک فرآوری میشوند تا سرعت جذب آنها کندتر شود. این نخها در ظاهر انعطافپذیر و مقرونبهصرفهاند، اما در جراحیهای دقیق و ظریف مانند اعمال زنان، محدودیتهایی دارند که در این جلسه بهتفصیل مورد بررسی قرار گرفت:
- واکنش بافتی بالا: بهدلیل منشا طبیعی، بدن در برابر این نخها واکنش التهابی قابل توجهی نشان میدهد که میتواند موجب تورم، قرمزی یا درد شود.
- کاهش سریع استحکام: استحکام کششی نخ کرومیک معمولا طی ۷ تا ۱۴ روز کاهش یافته و در بافتهایی که ترمیم آنها زمانبر است، ممکن است پیش از کامل شدن ترمیم از بین برود.
- جذب غیرقابل پیشبینی: عواملی مانند نوع بافت، عفونت و جریان خون میتوانند سرعت جذب نخ را تغییر دهند.
- کیفیت متغیر و محدودیت استریلیزاسیون: بهدلیل منشا طبیعی، یکنواختی کیفیت در بین دستههای تولیدی کمتر است.
- احتمال ایجاد ناراحتی پس از عمل: در نواحی حساسی مانند پرینه و واژن، واکنش بافتی شدید میتواند باعث درد یا ناراحتی طولانیمدت در بیماران شود.
همین موارد سبب شدهاند تا سازمانهای بینالمللی و انجمنهای تخصصی جراحی زنان، استفاده از نخهای کرومیک را بهتدریج محدود و جایگزینی آن با نخهای جذبی مصنوعی را توصیه کنند.
نخهای جذبی مصنوعی و مزایای بالینی آنها
نخهای جذبی مصنوعی از پلیمرهای زیستسازگار ساخته میشوند که بدون ایجاد واکنش التهابی قابل توجه، در بدن جذب میشوند. این نخها در انواع مختلف با طول عمر و ویژگیهای متفاوت تولید میشوند تا برای کاربردهای متنوع جراحی مناسب باشند.
ویژگیهای کلیدی نخهای جذبی طبیعی عبارتاند از:
- پیشبینیپذیری بالا در جذب: زمان جذب مشخص و ثابت در بافتهای مختلف.
- واکنش بافتی حداقل: جذب از طریق هیدرولیز شیمیایی باعث کاهش التهاب و درد پس از عمل میشود.
- استحکام کششی مناسب: توانایی حفظ استحکام کافی در طول دوره حیاتی ترمیم بافت.
- سطح صاف و عبور آسان از بافت: آسیب مکانیکی بافت هنگام عبور نخ به حداقل میرسد.
- عدم نیاز به برداشت بخیه: بیمار راحتتر بوده و پیگیری پس از عمل آسانتر است.
در جراحی زنان، نخهای پلیگلکتین و پلیگلیکولیک اسید از پرکاربردترین انواع هستند که در بستن مخاط واژن، ترمیم پرینه، بخیه عضلات کف لگن، و اعمال هیسترکتومی بهطور گسترده استفاده میشوند.
اهمیت جایگزینی نخهای کرومیک در جراحی زنان بیمارستان فقیهی
در این نشست، متخصصان گروه جراحی زنان بیمارستان فقیهی و نمایندگان شرکت نخ جراحان طب سینا با مرور موارد بالینی و تحلیل نتایج جراحیهای اخیر، بر این نکته تاکید کردند که تغییر به سمت نخهای جذبی مصنوعی نهتنها یک تصمیم فناورانه بلکه ضرورتی درمانی است.
مهمترین دلایل این جایگزینی عبارتاند از:
- افزایش کیفیت ترمیم بافتها: نخهای مصنوعی با حفظ استحکام طولانیتر، فرصت ترمیم کامل را برای بافتهای واژن، پرینه و عضلات فراهم میکنند.
- کاهش درد پس از عمل: واکنش بافتی کمتر سبب کاهش التهاب، تورم و درد بیماران در روزهای نخست پس از جراحی میشود.
- بهبود نتایج زیبایی: کاهش اسکار و التهاب، بهویژه در نواحی سطحی، ظاهر بخیه را بهبود میدهد.
- کاهش عوارض پس از عمل: استفاده از نخهای جدید باعث کاهش عفونت، باز شدن زخم و نیاز به بخیه مجدد میشود.
- افزایش رضایت بیماران: با کاهش درد و کوتاهتر شدن دوره نقاهت، رضایت بیماران از روند درمان بهطور چشمگیری افزایش مییابد.
- همسویی با استانداردهای جراحی نوین: بسیاری از مراکز آموزشی معتبر در کشور و خارج، استفاده از نخ کرومیک را کنار گذاشته و از نخهای جذبی استاندارد استفاده میکنند.
آموزش تخصصی و دستورالعمل اجرایی جایگزینی
شرکت نخ جراحان طب سینا در این جلسه، راهکار گامبهگام جایگزینی نخهای کرومیک با نخهای جذبی مدرن را ارائه کرد. مراحل پیشنهادی بهصورت زیر تدوین گردید:
۱. ارزیابی نیازها و نوع جراحی
بسته به نوع عمل جراحی و بافت درگیر، باید نخ بخیه مناسب از نظر زمان جذب و استحکام انتخاب شود:
- برای بخیههای سطحی و مخاطی: نخ با جذب سریعتر و قطر کمتر.
- برای بافتهای عضلانی یا تحت کشش: نخ با جذب کندتر و استحکام بالاتر.
۲. آموزش تیم جراحی و پرستاری
آموزش صحیح در نحوه گرهزنی، میزان کشش مجاز و انتخاب سوزن مناسب برای نخهای مصنوعی از ارکان موفقیت در اجرای تغییر است. شرکت طب سینا مجموعهای از فیلمهای آموزشی و بروشورهای فنی را جهت تسهیل این فرآیند ارائه نمود.
۳. آمادهسازی تجهیزات و تامین کالا
با همکاری بخش تدارکات بیمارستان، موجودی انواع نخهای جذبی بر اساس نیاز اتاق عمل تعیین شد تا از هرگونه کمبود در زمان جراحی جلوگیری شود.
۴. اجرای آزمایشی در چند عمل منتخب
تیم جراحی زنان پیشنهاد داد تا در مرحله نخست، نخهای جذبی در گروه محدودی از جراحیها (مانند اپیزیوتومی و ترمیم پرینه) بهصورت آزمایشی استفاده شود تا عملکرد عملی و بالینی آنها در محیط واقعی بررسی گردد.
۵. ارزیابی نتایج و گسترش استفاده
با تحلیل دادههای بهدستآمده از بیماران، میزان درد، عوارض و رضایت بیماران سنجیده شده و در صورت نتایج مطلوب، استفاده از نخهای جدید بهصورت رسمی در تمامی اعمال جراحی زنان بیمارستان فقیهی گسترش مییابد.
نکات کلیدی در استفاده از نخهای جذبی در جراحی زنان
در بخش آموزشی جلسه، چند نکته تخصصی و تجربی برای استفاده موثرتر از نخهای جذبی سنتتیک بیان شد:
- نخهای مصنوعی بهدلیل لغزندگی بیشتر، نیاز به گرههای مطمئنتر دارند.
- استفاده از سوزنهای مناسب Round Body یا Tapercutدر بافتهای نرم زنانگی توصیه میشود.
- در بخیههای واژینال، باید از نخهایی با قطر ظریفتر و واکنش بافتی حداقل استفاده شود.
- کشش بیش از حد نخ در زمان گرهزنی ممکن است باعث بریدگی بافت شود؛ بنابراین گرهها باید با فشار کنترلشده بسته شوند.
- اطلاعرسانی به بیماران مبنی بر جذب خودکار نخ و عدم نیاز به کشیدن آن ضروری است.
- ثبت نوع و کد نخ مصرفی در پرونده بیمار جهت پیگیریهای آتی الزامی است.
نقش شرکت نخ جراحان طب سینا در این تحول
شرکت نخ جراحان طب سینا بهعنوان یکی از تولیدکنندگان و تامینکنندگان پیشرو در زمینه نخهای جراحی در ایران، ماموریت خود را بر پایه انتقال دانش فنی، آموزش تیمهای درمانی و بهبود مستمر کیفیت محصولات استوار ساخته است. در این جلسه، نمایندگان فنی و علمی شرکت با ارائه مستندات علمی، نمونههای واقعی و پاسخ به پرسشهای تخصصی جراحان، رویکردی شفاف و مبتنی بر شواهد را دنبال کردند.
نخهای تولیدی این شرکت با رعایت استانداردهای بینالمللی و گواهینامههای کیفی معتبر، قابلیت رقابت با محصولات خارجی را دارند و در زمینه جراحی زنان، مجموعهای متنوع از نخهای جذبی با دورههای جذب متفاوت را عرضه میکنند. هدف شرکت، حمایت از بیمارستانها در مسیر ارتقا کیفیت جراحی و کاهش عوارض پس از عمل است.
مدیریت تغییر و چالشهای احتمالی
اجرای تغییر در مواد مصرفی جراحی، هرچند بهنفع بیماران است، اما مستلزم مدیریت دقیق و هماهنگی میان تیمهای مختلف درمانی است. در جلسه آموزشی، چالشها و راهکارهای اجرایی بهصورت عملی بررسی شد:
چالشها:
- وابستگی ذهنی جراحان به نخهای کرومیک بهدلیل سالها استفاده مداوم
- تفاوت در رفتار مکانیکی نخهای سنتتیک هنگام گرهزنی
- تفاوت قیمت اولیه نسبت به نخهای قدیمی
- نیاز به آموزش مجدد پرسنل اتاق عمل
راهکارها:
- برگزاری کارگاههای عملی برای تمرین بخیه با نخهای جدید
- تامین مستمر و منظم نخها توسط شرکت برای جلوگیری از وقفه در جراحی
- ارائه آنالیز هزینه-فایده جهت اثبات صرفه اقتصادی بلندمدت
- تشکیل کمیته نظارتی داخلی جهت ارزیابی کیفیت ترمیم و رضایت بیماران
بیمارستان فقیهی شیراز
در سال ۱۲۸۶ هجری شمسی مرحوم حیدر علی خان عزالملک در محل فعلی بیمارستان یک مریضخانه احداث نمود و نصف درآمد حاصل از عایدات یک روستا در منطقه درود زن را وقف درمان بیماران بی بضاعت آن نمود. در سال ۱۳۲۲ توسط شهرداری وقت در این محل یک بیمارستان مجهز احداث گردید.
بیمارستان شهید دکتر فقیهی در سال ۱۳۲۲ با نام بیمارستان سعدی تأسیس شد. یکی از بنیانگذاران این بیمارستان که به یکصد تختخوابی معروف بود، مرحوم علی اصغرخان حکمت شیرازی است که از بودجه اداره صحیه و شهرداری شیراز آن را ساخت. ایشان در خاطرات ۲۷ اسفند ۱۳۲۳ چنین می نویسد:
«بیمارستان سعدی؛ این بیمارستان به موجب نذر عهدی که به درگاه الهی نمودم و خداوند توفیق فرمود در سال ۱۳۱۸ بانی شدم. در آن تاریخ به خدمت وزارت کشور مشغول بودم و امور صحیه نیز جزو آن وزارت بود. در سال ۱۳۱۷ روزی در باباکوهی متوجه شدم که شیراز بیمارستانی که کفاف حاجات فقرا و بیماران بینوا را نماید ندارد. با خداوند عهد کردم که هرگاه موفقیتی حاصل شود، به ساختن عمارت مخصوص بیمارستان اقدام نمایم. این آرزو برآمد. نقشه آن را که برای یک بیمارستان مکمل یکصد تختخوابی تهیه شده بود، از طرف مهندس سیرو فرانسوی ترسیم و از بودجه اداره صحیه و شهرداری شیراز پرداخته شد.»
ایشان داستان ساخت بیمارستان را در یادداشتهای روز سوم فروردین ۱۳۲۷ خود، در ضمن کتاب «ره آورد حکمت» که بخشی از یادداشتهای روزانه او است، چنین گزارش کرده است:
«این بیمارستان که به یکصد تختخوابی معروف است، در سال ۱۳۱۷ که در شیراز مهجور و منزوی بودم - پس از آنکه رضاشاه بر حکمت خشم گرفت و او را از وزارت فرهنگ و معارف و صنایع مستظرفه بر کنار ساخت و حکمت از بیم به شیراز گریخت - نذر کردم و خداوند توفیق داد در سال بعد (۱۳۱۸) آن را شروع کردم و اکنون بیمارستان آبرومندی است که دکتر قربان، رئیس بهداری، آن را اداره می نماید و چندین نفر از دکترهای جوان در آنجا مشغول به کار هستند و آموزشگاه بهداری که شعبه ای از دانشکده طب تهران میباشد و برای طبابت جوانان را تربیت می نماید نیز دایر است. در آنجا سالن تشریح و کتابخانه نیز دارند. در امانت و دقت حکمت همین بس در سال بعد که به شیراز میآید، از توسعه بیمارستان شاد میشود و در یادداشتهای روز ۲۳ آذر ۱۳۲۸ خود میافزاید که: امروز صبح ساعت ده به مریض خانه سعدی رفتم، بنای رفیع و محکم به همت آقای دکتر قربان رئیس بهداری ساخته شده است که در آنجا دانشکده پزشکی دایر نمایند، بسیار مسرور شدم.»
- بخش داخلی با ۳۲ تخت به ریاست دکتر ابوالحسن دهقان
- بخش جراحی با ۴۳ تخت به ریاست دکتر محمود صدریه
- بخش چشم پزشکی با ۳۰ تخت به ریاست دکتر نصرت الله بیدل
- بخش زنان و زایمان با ۲۲ تخت به ریاست مهدی سیفی
- بخش اطفال با ۲۵ تخت به ریاست حسین خراسانی قدیمی
بخش جراحی ابتدا شامل بخش های جراحی عمومی، جراحی ارتوپدی، جراحی یورولوژی، جراحی زنان و جراحی مغز و اعصاب بود و پس از آن جراحی اطفال، جراحی پلاستیک و سوختگی اضافه گردید و بتدریج بخش زنان بصورت بخش مستقل از جراحی درآمد. نخستین گام در جهت تشکیل بخش جراحی پس از تأسیس دانشکده پزشکی در سال ۱۳۲۸ برداشته شد که با حضور آقایان دکتر محمد تقی میر، دکتر محمود صدریه، دکتر مهدی سیفی و دکتر حسنعلی فاتح نژاد آموزش دانشجویان و سپس دستیاران جراحی موجودیت یافت و با ۲۵ تخت که در مجموع شامل بیماران جراحی عمومی، ارتوپدی، یورولوژی و زنان بود، شروع به فعالیت نمود.
جمعبندی نهایی
جلسه آموزشی «آشنایی با نخهای جذبی و جایگزینی نخهای کرومیک» در گروه جراحی زنان بیمارستان فقیهی شیراز، گامی موثر در جهت ارتقا کیفیت خدمات جراحی و بهروزرسانی روشهای درمانی بود. حضور فعال شرکت نخ جراحان طب سینا در انتقال دانش علمی، معرفی فناوریهای نوین و پشتیبانی فنی از تیم جراحی، بستر مناسبی برای تحول در شیوههای بخیهزنی فراهم ساخت.

